Advocaten gaan samenwerken met belastingadviseurs

Het belastingadvieskantoor Loyens & Volkmaars en de advocaten en notarissen van De Brauw Blackstone Westbroek gaan intensief samenwerken. De voorzitters van beide maatschappen - die gezamenlijk ruim 1300 mensen werk bieden en een reeks van Nederlandse multinationals tot hun klantenkring rekenen - zetten in het Rotterdamse kantoor van Loyens hun toekomstplannen uiteen.

ROTTERDAM, 30 JAN. Mr. P.J.A.M. Nijnens (De Brauw, 42) en prof.mr. M.J.W.M. Ellis (Loyens, 54) draaien nog wat ongemakkelijk om elkaar heen bij de fotosessie die aan het gesprek vooraf gaat. Toch komt de samenwerking tussen beide voorzitters niet uit de lucht vallen. Informeel bestaat er al veel langer een zakelijke liaison tussen beide kantoren.

Volgens Nijnens gaat de samenwerking tussen Loyens en De Brauw zo ver terug, dat hij de kiem daarvan niet heeft meegemaakt. “Het mag echter duidelijk zijn dat wij elkaar in binnen- en buitenland regelmatig tegenkomen”, zegt hij. “We hebben veel gemeenschappelijke cliënten en we kennen elkaars manier van werken.”

Bovendien is het belangrijk te beseffen, aldus Nijnens, “dat de scheiding tussen advocatuur en belastingadvies zoals die in Nederland altijd heeft bestaan nergens anders ter wereld wordt aangetroffen”. “Buitenlanders moet je zoiets uitleggen.”

“Die gescheiden verhouding is in het verleden zo gegroeid,” vult Ellis aan. Nijnens: “Het ambt van belastingadviseur is niet beschermd. Advocaten zijn altijd volkomen vrij geweest om zich op het belastingsadvieswerk te storten. Voor belastingrecht bestond vroeger geen academische studie. Belastingadviseurs en advocaten waren eenvoudig een ander slag mensen.”

Ondanks deze historisch gegroeide scheidslijn heeft Loyens “bemerkt dat we elkaar goed kunnen gebruiken en misschien zelfs nodig hebben”, zegt Ellis. “Met deze formalisering van de samenwerking spelen we in op de groeiende vervlechting van het belastingrecht met andere rechtsgebieden.”

In het fiscaal advieswerk bij overnames, fusies en herstructureringen zijn voor Loyens & Volkmaars de belastingafdelingen van de grote accountantskantoren de belangrijkste concurrenten. Volgens Ellis is de samenwerking met De Brauw Blackstone Westbroek echter geen defensieve reactie op het steeds bredere pakket financiële diensten dat accountants aanbieden. “Wij kijken zelf naar de markt”, zegt hij. “Het feit dat anderen daar ook op reageren speelt voor ons niet mee.” Veel bedrijven geven volgens Ellis de voorkeur aan Loyens & Volkmaars boven een accountant, omdat de laatste vaak met twee petten op bij ondernemingen betrokken is. Enerzijds is de accountant onpartijdig controleur van de boeken, anderzijds moet hij als fiscaal adviseur partij kiezen. “Dat is een perceptie die in de markt duidelijk wordt gevoeld,” zegt de voorzitter van het grootste onafhankelijke Nederlandse belastingadvieskantoor.

Pag.16: Ellis wil samenwerking maar financiële onafhankelijkheid

Ellis vreest niet dat de onafhankelijke positie van Loyens & Volkmaars - die het kantoor en zijn voorzitter in het verleden met nadruk hebben uitgedragen - in gevaar komt. “Er komt geen centrale aansturing van beide maatschappen en financieel blijven we onafhankelijk”, zegt hij. “Dat willen we naar de klant toe nadrukkelijk blijven uitstralen. We zullen samenwerking stimuleren, maar de advocaten, notarissen en fiscalisten moeten daaraan zelf invulling geven.”

Evenals de accountant heeft ook de notaris een onafhankelijke positie. De voorzitters zien in de rol van de notaris als (fiscaal) partijadviseur echter geen bezwaren. Nijnens: “De Broederschap bekijkt samenwerkingen tussen notarissen en fiscalisten. Ik verwacht geen problemen, zolang elke partij de eigen beroepsregels respecteert.”

Nijnens en Ellis zijn niet jaloers op de naamsbekendheid van accountantskantoren die een spectrum van dienstverlening onder één dak hebben gebracht. Nijnens: “Wij verwerven geen naamsbekendheid door overal in de stad onze naam neer te zetten, of reclamespotjes uit te zenden. We willen bekendheid omdat we ons werk goed doen.”

In de juridisch-advieswereld voor mergers and acquisitions komt De Brauw Blackstone Westbroek naast de grote Nederlandse kantoren vooral Engelse en Amerikaanse vakgenoten tegen. “De accountants zie je steeds meer, maar niet in dezelfde mate als de broeders in het vak”, zegt Nijnens. Advocatenkantoren proberen in toenemende mate een graantje mee te pikken van de belastingadviespraktijk, onder meer door het opzetten van een eigen fiscale afdeling. Deze ontwikkeling is begrijpelijk gezien het belang dat Ellis en Nijnens toekennen aan de fiscale dimensie van het advies aan ondernemingen.

Nijnens: “Bij het kiezen van een structuur voor een overname is de eerste vraag: hoe doen we dat fiscaal? De vennootschappelijke structuur waarvoor gekozen wordt is een uitvloeisel van het fiscale vraagstuk.” Ellis weet vanuit zijn achtergrond in het bedrijfsleven “hoe belangrijk het is dat adviseurs met verschillende specialisaties vroegtijdig zaken kortsluiten”. Ellis werkte zes jaar in het Canadese bedrijfsleven en heeft als interne fiscalist ervaren dat “het erg vervelend is wanneer de fiscalist met een plan komt en de jurist je moet uitleggen dat je opzet absoluut niet haalbaar is”.

Ook in andere rechtsgebieden als arbeidsrecht en familie- en vermogensrecht signaleren de voorzitters een toenemende vervlechting. Nijnens: “De klant wil een geïntegreerde juridische dienstverlening.” Ellis ziet verder in de samenwerking een mogelijkheid om jonge academici een gevarieerder werkomgeving te bieden: “Wij willen onszelf aantrekkelijker maken voor nieuwe fiscalisten die de ruimte zoeken en ervaring zoeken op andere rechtsgebieden. Die ruimte kunnen we samen met De Brauw Blackstone Westbroek goed bieden.”

Ten slotte hoopt Ellis samen met De Brauw de concurrentieslag met de fors in informatietechnologie investerende accountantskantoren beter aan te kunnen: “Want dat is de challenge voor de komende jaren. Degene die het snelst nieuwe informatie binnenhaalt wint de slag.”

    • Michiel van Nieuwstadt