Winnaar Ivantsjoek schaamt zich voor slotpartij

WIJK AAN ZEE, 29 JAN. Vasili Ivantsjoek heeft het Hoogovenstoernooi gewonnen, maar het scheelde een haartje of hij was op het laatste moment nog voorbijgestreefd door de Bulgaar Vesely Topalov. Laatste ronde koorts. Dan kunnen er vreemde dingen gebeuren. Zaterdag had Ivantsjoek remise gespeeld tegen Leko. Hij stond beter toen hij remise aanbood, maar hij was in ernstig gevaar geweest en nam het zekere voor het onzekere, vooral omdat zijn belangrijkste concurrent Anand al verloren had van Topalov. Toen moest hij in de laatste ronde alleen maar remise maken met wit tegen Topalov om het toernooi te winnen.

“Het leek me onwaarschijnlijk dat ik dat niet zou kunnen, “ zei hij. Natuurlijk. Hij is sterker dan Topalov en hij had wit. Maar de gedachte dat remise evenveel waard is als winst werkt vaak verlammend. Ivantsjoek maakte niet de fout om krampachtig op remise te spelen. Integendeel, hij ging een zware strategische strijd aan. Maar als hij had moeten winnen zou hij die strijd ongetwijfeld slagvaardiger hebben gevoerd. Nu aarzelde hij. Topalov kwam in het voordeel na een paar minder goede zetten van Ivantsjoek.

Nog een fout van Ivantsjoek, nu ernstiger. Topalov kon winnen. Maar ook voor hem was de druk zwaar. De dag daarvoor had hij van Anand gewonnen. Nu stond hij gewonnen tegen Ivantsjoek. De twee grote mannen van het toernooi achter elkaar verslaan en dan tegelijk zelf het toernooi winnen, Topalov had het niet durven dromen, maar nu stond het te gebeuren. De winst was niet moeilijk. Topalov had nog vijf minuten bedenktijd. Hij moest het zien, maar hij zag het niet. Ook dat is laatste ronde koorts. Daarna had Topalov nog makkelijk remise kunnen maken, maar hij was verward en verloor binnen een paar zetten.

Ivantsjoek schaamde zich een beetje voor zijn partij en oefende keiharde zelfkritiek uit toen hij hem aan de verslaggevers liet zien. Het was weer een vreugde om te zien hoe hij bij de analyse tastend en aarzelend naar de absolute waarheid zocht.

Er werd Ivantsjoek ook van alles gevraagd over de chaos in de schaakwereld, het ratingsysteem, de nieuwe voorstellen over het wereldkampioenschap. Dan keek hij in de lucht, vergeefs zoekend naar een schaakstelling, en zei hij: “Interessant. Ik heb nog niet de tijd gevonden om hier over na te denken.“

Ondertussen zwoegde Anand aan een bijna eindeloze partij tegen Tiviakov. Hij stond beter, al uren lang. Of hij kon winnen werd zeer betwijfeld. Na 107 zetten bracht Anand Tiviakov op de knieën. Zo werd hij ondanks zijn nederlaag van zaterdag toch nog ongedeeld tweede.

Jeroen Piket had voor de partij van zaterdag tegen Tiviakov iets heel moois voorbereid: een stukoffer gevolgd door een vernietigende koningsaanval. Helaas, tijdens de voorbereiding was iets over het hoofd gezien. Tiviakov verzonk na de nieuwe zet van Piket in diep gepeins en kwam na een uurtje aan de oppervlakte met een geheel sluitende weerlegging.

Gisteren maakte Piket snel remise tegen Gelfand en zo kwam hij tenslotte op vijftig procent, een eervol resultaat en een mooi herstel van de drie nederlagen achter elkaar die hij halverwege het toernooi leed. Van Wely won zaterdag zeer bekwaam van Sjirov en verloor gisteren geruisloos van Adams. Timman maakte in het weekeinde twee remises. Gisteren tegen Drejev met grote moeite.

Piket, zijn voormalige secondant, keek op een gegeven moment naar de monitor waar Timmans stelling op stond en zei: “Jan staat verloren. Het is wel een ellendig toernooi voor hem. Ik ga hem een glaasje wijn brengen, als troost. Wel in een theekopje, anders zou Drejev het misschien als een belediging opvatten.“

Toen keek hij nog eens naar het scherm. “Misschien zijn er toch nog remisekansen. Dan beter koffie.“ Timman maakte inderdaad remise, maar het bracht hem niet van de laatste plaats. Wit Ivantsjoek-zwart Topalov 1. g2-g3 e7-e5 2. c2-c4 Pb8-c6 3. Lf1-g2 g7-g6 4. Pb1-c3 Lf8-g7 5. Pg1-f3 f7-f5 6. 0-0 d7-d6 7. Ta1-b1 a7-a5 8. a2-a3 Pg8-f6 9. d2-d3 0-0 10. b2-b4 a5xb4 11. a3xb4 h7-h6 12. b4-b5 Pc6-e7 13. Lc1-b2 Lc8-e6 14. Tb1-a1 Ta8-c8 15. c4-c5 Pf6-d7 16. c5xd6 c7xd6 17. Pc3-a4 d6-d5 18. Pf3-d2 Dd8-e8 19. e2-e3

Na 19.f4 had wit nog iets beter gestaan, maar nu krijgt zwart langzamerhand de beste kansen. 19...g6-g5 20. Dd1-e2 De8-f7 21. f2-f4 Pe7-g6 22. f4xe5 Pd7xe5 23. Pd2-f3 Pe5xf3+ 24. Lg2xf3 Lg7xb2 25. De2xb2 f5-f4 26. Lf3-g2 Df7-e7 27. Pa4-b6

En dit vond Ivantsjoek een grove fout. Het paard komt heel slecht te staan. 27...Tc8-d8 28. Db2-d4 De7-d6 29. e3xf4 g5xf4 30. Ta1-e1 Kg8-h7 31. Kg1-h1 Le6-g8 32. Tf1-f3 f4xg3 33. Tf3xg3 Tf8-f4 34. Dd4-e3

Hier had zwart kunnen winnen met 34...d4 35. Dd2 Th4. Er dreigt zowel 36...Dxb6 als 36...Dxg3 en wit heeft geen goede verdediging. 34...Td8-f8 35. Te1-g1 d5-d4Na 35...T8f6 kan wit nog net remise maken met 36. Pd7 Dxd7 37. Txg6 36. De3-d2 Winst zit er niet meer in voor zwart, maar met 36...Dxb6 37. Le4 Txe4 38. Txg6 Tef4 39. Txb6 Ld5+ kon hij nog remise maken. 36...Pg6-e5 Een blunder waarna wit meteen kon winnen met 37. Dxf4 Txf4 38. Le4+. 37. Lg2xe4+ Hij ziet het niet. 37...Tf4xe4 38. d3xe4 Pe5-f3

Al stond zwart nu verloren, het had niet zo snel hoeven aflopen als na deze zet. 39. Tg3xf3 Tf8xf3 40. Dd2-g2 Zwart gaf op, gezien 40...Df8 41. Pd7 Df7 42. Pe5.

    • Hans Ree