Mensen achter de stichting geven zich liever niet bloot; 'De Rentmeesters' tegen groter vliegveld Maastricht

Verscheidene Limburgse belangengroepen hebben de laatste tijd bij de overheid gepleit de luchthaven Maastricht-Aachen uit te breiden met een oost-westbaan en meer nachtvluchten toe te staan. De PvdA-statenfractie sprak zich daar onlangs voor uit en het luchthavenpersoneel betoogde er zelfs voor. Maar lang niet iedereen in Limburg denkt er zo over.

BUNDE, 29 JAN. De mensen achter de jonge stichting De Rentmeesters geven zich liever niet bloot, ook al ziet de statutaire doelstelling - het beheer van het Limburgs erfgoed - er even eerbiedwaardig uit als zijzelf. Maar nu als eerste opdracht wordt gezien de aanleg van de oost-westbaan op Maastricht-Aachen Airport te verhinderen, vinden zij het raadzaam op de achtergrond te blijven. De bedrijven waarin de Rentmeesters topfuncties bekleden staan immers wèl vierkant achter de aanleg van de baan. Het is al erg genoeg dat bij een partijtje golf of tijdens bijeenkomsten van de serviceclub de Limburgse executives elkaar in de haren vliegen.

Het hoofdkwartier van De Rentmeesters is een villa op de top van de Bunderberg met weids uitzicht over het Maasdal. “Het is heel ongebruikelijk dat iemand als ik - ik behoor toch tot het establishment - zich inzet voor een dergelijke zaak”, zegt de bewoner, drs. G. Hazeu, die het woord doet namens de stichting. Hij is tweede man bij een onderneming op het gebied van de energievoorziening, maar de naam daarvan mag niet in de krant, evenmin als de naam van zijn serviceclub: “De afspraak is dat niets van wat daar wordt besproken, naar buiten wordt gebracht. Het verzet tegen de oost-westbaan is ons door de meeste andere leden niet in dank wordt afgenomen. Er ontstaan wel eens pittige discussies. Maar ik merk daar en in mijn omgang met executives in het bedrijfsleven dat er een kentering plaatsvindt. Ook bij anderen groeit de overtuiging dat deze zaak van geen kanten klopt.”

Dat Hazeu zelf evenals de meeste andere Rentmeesters op een plek woont waar straks dag en nacht zware vliegtuigen over het dak van de villa scheren, is niet geheel vreemd aan zijn actiebereidheid: “Ik geef meteen toe dat ik een eigenbelang heb, maar wij zijn geen actiegroep van villabewoners die alleen maar bang zijn dat hun huis minder waard wordt. Natuurlijk telt dat mee, maar ik zou er niet over gepiekerd hebben hieraan mee te doen als ik er niet van overtuigd was dat op basis van een verkeerde voorstelling van zaken zoveel geld dreigt te worden besteed aan een onzinnig project.”

Hazeu is ervan overtuigd dat hij meer dan het eigenbelang het algemeen belang dient: “Er bestaat een zwijgende meerderheid die het niet eens is met de nachtvluchten, maar die voelt zich machteloos tegenover de vliegveldlobby. Het kan voor iemand riskant zijn zich tegen een dergelijk prestigeproject te verzetten. Bovendien kunnen zij minder goed de werkelijkheid ontdekken achter de cijfers die door de voorstanders worden gepresenteerd. Wij hebben daar wel de deskundigheid voor. In mijn werk in de energiewinning heb ik geleerd hoe je een rapport moet opstellen als je weet dat er verzet tegen komt.”

De strijd over de aanleg van de oost-westbaan heeft zich toegespitst op de vraag of nachtvluchten toelaatbaar zijn. In november 1994 heeft het kabinet in principe besloten de baan aan te leggen, maar PvdA en D66 hebben aan hun instemming de voorwaarde verbonden dat er 's nachts niet op wordt gevlogen. Inmiddels zijn vriend en vijand het erover eens dat de investering weggegooid geld is als het vliegveld niet dag én nacht kan worden gebruikt. Dat is in andere termen ook de conclusie van een rapport dat op verzoek van minister Jorritsma is opgesteld door de Stichting voor Economisch Onderzoek. Het bedrijfsplan van de vliegvelddirectie gaat eveneens uit van een beperkte nachtelijke openstelling, maar dat zou nog altijd betekenen dat gemiddeld acht keer per nacht een vliegtuig landt of opstijgt. Volgens de Rentmeesters deugen ook de cijfers van de vliegvelddirectie niet. In een paginagrote kleurenadvertentie die tien dagen geleden in het Dagblad de Limburger en het Limburgs Dagblad verscheen onder de kop 'U kunt nu nog kiezen: nachtvluchten of 's nachts rusten', werd uitgelegd wat de bewoners in de omgeving van het vliegveld werkelijk boven het hoofd hangt als er een oost-westbaan komt. Meer dan 200.000 mensen in het dichtst bevolkte gebied van het land zouden vooral 's nachts hinder ondervinden van Jumbo's en ander overvliegend lawaai. Voor een afdoende isolatie van de huizen zou niet een bedrag van 100 miljoen gulden nodig zijn, maar het twaalfvoudige daarvan, 1,2 miljard.

Ook op andere manieren zouden de aanlegkosten van de baan even systematisch worden onderschat als de effecten op de werkgelegenheid worden overschat, rekenen de Rentmeesters in hun advertentie voor: “Welk zinnig mens kiest voor de zekerheid van een miljardeninvestering in ruil voor de twijfel van enkele honderden banen?” Pikant detail is overigens dat de advertentie mede is gefinancierd door de zakenman en paardenfokker Leon Melchior, die vlak over de grens in Lanaken een stoeterij heeft. Tien jaar geleden had Melchior samen met een zakenrelatie uit Hongkong nog grootse plannen om een distributiecentrum voor produkten uit het Verre Oosten op de luchthaven te bouwen.

Op de advertentie zijn meer dan tweeduizend adhesiebetuigingen ontvangen, zegt Hazeu. Bovendien is tot nu toe 25.000 gulden overgemaakt op het gironummer van de Rentmeesters, dat in de advertentie vermeld stond. “Daarmee kunnen we de public relations van de zwijgende meerderheid verder behartigen totdat dit onwijze plan van de tafel verdwijnt”, stelt Hazeu met voldoening vast. Voor hem zou de overheid er verstandig aan doen een betere besteding te zoeken om de werkgelegenheid te stimuleren.

Intussen zou de luchthaven die de aandeelhouders (rijk, provincie en omliggende gemeenten) zes miljoen gulden verlies per jaar bezorgt bij een omzet van zestien miljoen, grondig moeten worden gesaneerd. Hazeu: “In afwachting van de oost-westbaan worden de tarieven te laag en de personeelskosten te hoog gehouden. De directie klaagt dat de huidige noord-zuidbaan onderbezet blijft omdat de actiegroepen het besluit over de nieuwe baan zo lang ophouden. Als nu wordt besloten de nieuwe baan niet aan te leggen zou de oude dus wel optimaal benut kunnen worden.”

    • Jacques Herraets