Formatie stagneert in Italie door tweedracht

ROME, 27 JAN. De aanhoudende verdeeldheid ter rechterzijde blijft de kabinetsformatie in Italië bemoeilijken.

Gisteren hebben mediamagnaat Silvio Berlusconi en zijn bondgenoten vier uur lang vergaderd om een dreigende breuk te voorkomen. Het resultaat was een compromis: Berlusconi wordt in zijn gesprekken met links over een kabinet met brede politieke steun dat twee jaar de tijd neemt voor een aantal staatsrechtelijke hervormingen, geflankeerd door drie politici uit zijn coalitie. Dat zou een garantie moeten bieden tegen een uitverkoop van het wensenpakket dat rechts eerder op tafel heeft gelegd.

Berlusconi zei gisteravond dat rechts nu streeft naar de directe verkiezing van een premier volgens het model van burgemeestersverkiezingen dat sinds een paar jaar in Italië geldt.

Berlusconi en de kleine centrum-rechtse partijen blijven werken aan een hervormingskabinet als opvolger van het nu demissionaire zakenkabinet van premier Lamberto Dini. Maar Gianfranco Fini van de Nationale Alliantie, de voormalige neofascisten, trapt voortdurend op de rem. Hij zegt dat Berlusconi in zijn gesprekken met de linkse leider Massimo D'Alema te veel water in de wijn doet.

Fini gelooft niet in de idylle die onverwachts is opgebloeid tussen Berlusconi en D'Alema, na twee jaar oorlog. Dat beiden schermen met een hervormingskabinet komt volgens hem omdat zowel Berlusconi als D'Alema verkiezingen vreest. Fini niet, integendeel, hij ruikt zetelwinst. Hoewel er veel variatie zit in de uitslagen van opiniepeilingen voorspellen ze allemaal een forse winst voor Fini. Veel kiezers waarderen het feit dat hij blijft bij de standpunten die hij eerder heeft ingenomen.

President Oscar Luigi Scalfaro, die het beslissende woord moet spreken over eventuele verkiezingen, heeft Berlusconi en zijn bondgenoten tot dinsdag de tijd gegeven om overeenstemming te bereiken. Dan wil hij de derde consultatieronde beginnen. Als dan nog geen akkoord zichtbaar is, zijn verkiezingen onvermijdelijk, zo heeft Scalfaro gewaarschuwd.

De president voelt weinig voor nieuwe verkiezingen. Hij verwacht dat die niets oplossen. Opiniepeilingen lijken hem gelijk te geven. Een groot aantal kiezers is nog onzeker. Het ene onderzoek voorspelt een overwinning voor links, het andere laat rechts winnen, met als enige constante de grote populariteit van Fini.

Dergelijke peilingen compliceren de relatie tussen Fini en Berlusconi verder. Beiden zeggen geen breuk te willen. Fini heeft de band met Berlusconi's partij Forza Italia nodig om niet te worden teruggedrukt in de hoek van extreem-rechts. Berlusconi wil Fini aan zich binden omdat hij bang is dat die anders zou proberen een alternatieve centrum-rechtse alliantie te vormen.