Aziatische draken zijn niet 'ontwikkeld'

Eerst was er vreugde over de verworven status, maar twee weken later blijkt dat de talentvolle leerling toch niet helemaal geslaagd is voor het eindexamen.

Singapore presenteerde zich op nieuwjaarsdag met gepaste trots als 'ontwikkeld land'. Op die positie meende zij recht te hebben op basis van eerder mededelingen van de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling). Die organisatie had in mei vorig jaar laten weten dat Singapore per 1 januari 1996 van de lijst 'ontwikkelingslanden' zou worden afgehaald.

Het explosief groeiende Singapore leidde uit die uitspraak af dat er sprake was van een promotie. Dus toen het nieuwe jaar was begonnen, werd de nieuwe titel de rode draad in tientallen politieke speeches en evenzovele commentaren in de regeringsgezinde krant 'The Straits Times'. In dertig jaar was de voormalige Maleise provincie uitgegroeid tot een van de meest welvarende staten ter wereld, en hoewel er voor de ambitieuze Singaporezen nog genoeg te wensen overbleef was dit toch een klopje op eigen schouder waard.

Maar onlangs kwam de kater. Naar aanleiding van berichten in de internationale pers over Singapore's nieuwe status greep de OESO in. Singapore behoort volgens de organisatie nog steeds niet tot de ontwikkelde landen van deze wereld. Er is sprake geweest van een misinterpretatie van feiten en cijfers, zo heeft een woordvoerder van de OESO in Parijs laten weten aan de regering van Singapore. Het feit dat het gemiddelde jaarinkomen van de 3,3 miljoen inwoners van Singapore is gestegen tot een gemiddelde van 22.300 dollar (circa 34.000 gulden), betekent weliswaar dat Singapore niet langer als 'ontwikkelingsland' wordt gezien. Maar daarmee treedt de eilandstaat nog niet automatisch toe tot het illustere gezelschap van 'ontwikkelde landen'.

De richtlijnen van de OESO blijken vrij vaag, want een scherpe omschrijving van wat nou precies een ontwikkeld land is, kan men in Parijs niet geven. In de terminologie van de OESO is Singapore nu een “verder gevorderd ontwikkelingsland”. OESO-economen omschrijven die status ook wel als een “land in een overgangsstadium” of een “dynamische economie van een niet-lid”. Dat laatste verwijst indirect naar de OESO-lidstaten, 25 in totaal, die bij gebrek aan een officiële definitie voor de status van ontwikkeld land worden omschreven als 'geïndustrialiseerde democratieën'.

Hoewel de Singaporese regering de teleurstelling ogenschijnlijk luchtig verwerkte, heeft deze herclassificatie door de OESO wel degelijk een diepere betekenis. Volgens economisch analisten zegt het iets over de waarde van de vrijwel onafgebroken economische groei van Singapore, maar ook van andere landen in het Verre Oosten en over de plaats van deze landen in de wereldeconomie. Zij leiden uit de OESO-rectificatie af dat groeicijfers van gemiddeld acht tot negen procent, jaren achtereen, blijkbaar nog geen garantie geven voor landen als Maleisië, Thailand en Indonesië en ook de 'draken' Zuid Korea, Hongkong, Taiwan en Singapore om het 'ontwikkelde' niveau van de economieën in West Europa en de Verenigde Staten te halen.

In grote delen van het Verre Oosten stijgt het gemiddelde jaarinkomen snel, maar de economieën lopen in de diepte en breedte nog achter op het Westen. Economen wezen er deze week in reactie op de bijstelling van de OESO op dat de rijkere Aziatische landen relatief weinig uitgeven aan financiële hulp voor de Derde Wereld. In plaats van ontwikkelingshulp steekt men in het Verre Oosten de verworven miljoenen liever in projecten in buurlanden waar de economie de komende jaren naar verwachting nog flink zal groeien.

Hoewel de sterkst groeiende landen in het Verre Oosten in vele opzichten het niveau van de Westerse economieën ambiëren, lijkt het er sterk op dat zij voorlopig liever kijken naar de lusten die dat met zich mee kan brengen. En de belangrijkste daarvan lijkt - afgemeten aan de trots waarmee Singapore op 1 janauri de gedachte OESO-status vierde - aanzien in de wereld te zijn.

Voor de lasten die verbonden zijn aan de status van een 'ontwikkeld' land, is voorlopig minder behoefte. In dit opzicht vinden veel economen het typerend dat er vanuit het Verre Oosten vaak wat laatdunkend gewezen wordt naar de hoge kosten die de inrichting en het onderhoud van de verschillende verzorgingsstaten in het westen met zich mee brengen.

Volgens deze groep veelal westerse economen zullen de tijgers en draken onder de Aziatische landen zich echter moeten realiseren dat hun groei in welvaartsniveau bepaalde financiële verplichtingen met zich meebrengt, zowel in eigen land als in minder bedeelde delen van de wereld. Dergelijke zaken zullen begin maart achter gesloten deuren ongetwijfeld een onderwerp van gesprek zijn wanneer regeringsleiders van de ASEAN en de Europese Unie elkaar ontmoeten. Bij die gelegenheid zal Singapore zich nog eens realiseren dat de status van 'ontwikkeld' land inderdaad wat meer met zich meebrengt dan een hoog jaarinkomen per hoofd van de bevolking.

    • Max Christern