Positie van Edzard Reuter bij Daimler-Benz onder vuur

ROTTERDAM, 26 JAN. Met het afstoten van 'Altlasten' als AEG en Fokker die Daimler-Benz in 1995 in een financieel debâcle van een verlies van meer zes miljard D-mark hebben gestort, heeft bestuursvoorzitter Jürgen Schrempp schoon schip gemaakt. Maar in Duitsland dringt zich de laatste tijd steeds nadrukkelijker de vraag op of Schrempps voorganger Edzard Reuter, die Daimler-Benz met rampzalige financiële gevolgen heeft getransformeerd van een automobielfabriek (Mercedes-Benz) tot een breed technologieconcern, ook tot die 'Altlasten' van Daimler-Benz moet worden gerekend.

Gisteren opende de Frankfurter Allgemeine Zeitung de aanval op Reuter. De krant heeft uit bronnen binnen de raad van commissarissen van Daimler vernomen dat er grote oppositie bestaat tegen de positie van Reuter als vice-president van dit college. Volgens de krant heeft de topman van Deutsche Bank Hilmar Kopper, de huidige president-commissaris van Daimler, er al bij Reuter op aangedrongen terug te treden.

Maar de voormalige bestuursvoorzitter van Daimler-Benz, die van 1987 tot 1995 Europa's grootste industrieconglomeraat leidde, heeft daar weinig oren naar. Dat schept een enorm probleem voor Daimler-Benz. Een commissaris kan bij dit bedrijf niet zo maar uit zijn functie worden gezet. Dat betekent dat als de commissarissen Reuter weg willen hebben, hij uit zichzelf moet opstappen. Reuter, die tot 1998 in de raad van commissarissen is gekozen, heeft tot nu toe geen neiging daartoe getoond, aldus de Frankfurter Allgemeine.

Niettemin is al langer bekend dat kringen binnen Daimler-Benz menen dat Reuter met zijn roekeloze zakenverleden het imago van Daimler-Benz dermate heeft geschonden dat hij in geen enkele functie bij het bedrijf nog te handhaven is. Er bestaat nog een stille hoop dat hij onder druk van de nieuwe publiciteit zal besluiten voor de grote commissarissen-vergadering van Daimler op 22 mei zelf terug te treden, maar waarschijnlijker lijkt dat daarvoor een paleisrevolutie nodig zal zijn.

Schrempp heeft zich openbaar nooit kwetsend uitgelaten over zijn voorganger Reuter. Vast staat wel dat de persoonlijkheid van Schrempp, die na de recente saneringen bij Daimler unaniem in de Duitse commentaren wordt afgeschilderd als de 'Macher' die Daimler-Benz in de huidige benarde omstandigheden nodig heeft, duidelijk afwijkt van die van Reuter. Het is een publiek geheim dat Schrempp Reuter beschouwt als een hoogbeschaafde maar nogal onpraktische 'luchtfietser' met te veel belangstelling voor de politiek en de sociale en humanitaire taken van de global player die een multinational als Daimler-Benz nu eenmaal is.

Maar Reuter is niet de eerste de beste. Zijn afscheid krijgt ronduit iets tragisch wanneer hij op oneervolle wijze uit de raad van commissarissen van Daimler-Benz zou worden gezet. Daarvoor heeft hij een te roemrijk verleden. In samenspel met de in 1989 door de RAF vermoorde Alfred Herrhausen, eerste man bij Deutsche Bank, haalde hij in 1987 de top van het Stuttgartse concern. Onder leiding van Reuter groeide de succesvolle autobouwer Mercedes uit tot Europa's grootste maar naar al spoedig bleek niet zo florerende industrieconglomeraat (DASA: lucht en ruimtevaart; AEG kantoormachines, verkeerssystemen, huishoudelijke apparaten, computers; Debis: consultancy, verzekeringen, kredieten).

Enkele andere grootaandeelhouders van Daimler naast Deutsche Bank zoals de Dresdner Bank en Commerzbank hadden al snel door dat er “een reus op lemen voeten bijeen was gekocht”. Die reus vertoonde nauwelijks synergie, kreeg door het einde van de Koude Oorlog minder defensieopdrachten, en had ook nog te maken met het instorten van de markt voor vliegtuigen en de hoge dollar. Met alle financiële risico's vandien.

Beide banken achtten Reuter grotendeels verantwoordelijk voor die risico's en drongen er al in een vroegtijdig stadium bij Kopper op aan dat Reuter niet de beoogde man was om hem op te volgen als president-commissaris bij Daimler. Maar de saneringen binnen Daimler-Benz met het afstoten van Fokker en AEG hebben het proces om Reuter te lozen kennelijk versneld. De beslisingen van Schrempp om grotendeels terug te keren naar de kernactiviteiten van het bedrijf (hetgeen de komende jaren gepaard gaat met enorme investeringen in de de autodivisie Mercedes Benz, de grote geldverdiener van het concern) vormt al een indicatie dat zakelijk al definitief is afgerekend met Reuter. Op bestuurlijk niveau dreigen de commissarissen nu hetzelfde te doen.