Onrust over Duits plan om Bosniërs uit te wijzen

BRUSSEL/DEN HAAG, 26 JAN. Binnen de Europese Unie en bij de VN-vluchtelingenorganisatie UNCHR groeit bezorgdheid over plannen van de Duitse deelstaten om op eigen houtje vluchtelingen uit ex-Joegoslavië terug te sturen naar hun land van herkomst. De UNCHR vreest dat daardoor plannen voor een gecontroleerde en gefaseerde terugkomst van de ontheemden worden doorkruist.

De gedwongen terugkeer van vluchtelingen uit ex-Joegoslavië is vandaag onderwerp van een bijeenkomst van de Duitse minister van binnenlandse zaken met zijn collega's uit de deelstaten. Vooral in Beieren leeft het gevoel dat de vluchtelingen zo snel mogelijk moeten terugkeren naar hun gebied van herkomst, nu de strijdende partijen in Bosnië vrede hebben gesloten en voorzichtig zijn begonnen met de wederopbouw.

Een aantal buurlanden van Duitsland is beducht dat Joegoslavische vluchtelingen naar hen zullen uitwijken. Het Nederlandse ministerie van justitie zegt desgevraagd niet te vrezen voor een toevloed van vluchtelingen uit Duitsland. Wel kunnen Duitse vluchtelingen met een permanente verblijfsvergunning in Nederland komen wonen. Daaraan worden de gebruikelijke voorwaarden gesteld. Zo moeten deze vluchtelingen bijvoorbeeld voorzien in hun eigen levensonderhoud. Staatssecretaris Schmitz (justitie) denkt nog niet aan gedwongen terugkeer van vluchtelingen uit het voormalig Joegoslavië.

Van alle EU-lidstaten heeft Duitsland verreweg de meeste vluchtelingen uit Bosnië opgenomen, naar schatting 320.000 (tegenover 40.000 in Nederland). Tijdens het beraad van de Duitse ministers uit de Länder wordt een plan besproken om op 1 juli aanstaande te beginnen met een gefaseerde terugkeer van de vluchtelingen, te beginnen met alleenstaanden en echtparen zonder kinderen. De vluchtelingen die het laatst naar Duitsland zijn gekomen, zullen het eerst terug moeten. Vanaf 1998 moeten ook de degenen die het hardst zijn getroffen door het oorlogsleed, of traumatische ervaringen hebben doorstaan, zich opmaken om terug te keren, aldus de plannen.

De VN-vluchtelingenorganisatie UNCHR is tegen het vastleggen van een begindatum voor terugkeer. In Genève, waar onder auspiciën van de UNCHR wordt gesproken over de vluchtelingenproblematiek, is afgesproken om te beginnen met de terugkeer van vluchtelingen die in tentenkampen of in andere provisorische onderkomens verblijven in de buurt van hun vroegere woonstede. Vervolgens zouden de vluchtelingen die zijn uitgeweken naar elders in ex-Joegoslavië aan de beurt zijn, en ten slotte zou pas begonnen moeten worden met de terugkeer van mensen uit onder andere West-Europa. Op die manier zou de meeste kans bestaan dat de terugkeer op een beheerste manier geschiedt. Dit weekend komen de EU-ministers van justitie en binnenlandse in Rome bijeen voor een reguliere, informele bijeenkomst, waar over de kwestie gesproken zal worden.