Na voorstel Major N-Ierland; Britten en Ieren niet eens over vredesproces

LONDEN, 26 JAN. Tussen de regeringen van Groot-Brittannië en Ierland is grote onenigheid ontstaan over de voortgang van het vredesproces in Noord-Ierland.

De Ierse minister van buitenlandse zaken, Dick Spring, heeft gisteren om spoedoverleg gevraagd met de Britse minister voor Noord-Ierland, Patrick Mayhew. In het Ierse parlement verweet Spring de Britse regering dat zij de vredesbesprekingen doelbewust ophoudt.

De controverse is hoog opgelaaid sinds de Britse premier John Major woensdag het plan lanceerde voor een gekozen vredesinstituut in Noord-Ierland. Volgens Dublin gaat Londen daarmee volledig voorbij aan het rapport dat een internationale commissie onder leiding van de Amerikaanse oud-senator George Mitchell woensdagmorgen heeft gepresenteerd.

Die commissie raadt de Britten aan hun eis te laten vallen dat terreurorganisaties eerst een begin met ontwapening moeten maken voordat het centrale vredesoverleg kan beginnen. Tegelijkertijd zouden de terreurorganisaties hun democratische gezindheid moeten demonstreren door zes principes van geweldloosheid te onderschrijven.

De Britse regering vond een omarming van die zes principes door de terroristen niet voldoende om haar eis te laten vallen. als de terreurorganisaties niet met ontwapening willen beginnen, kunnen ze hun entree tot het centraal overleg wel op een andere manier verdienen, liet Major woensdag weten. Als zij meedoen aan verkiezingen voor een Noordiers instituut dat vervolgens met het vredesoverleg kan beginnen, hoeven ze zich niet eerst te ontwapenen.

De Ierse regering voelt zich door door het Britse voorstel op een zijspoor geplaatst. Dublin had liever gezien dat Londen de adviezen van de internationale commissie had overgenomen. Na aanvaarding van de zes principes door de terroristen, had het centraal overleg dan volgende maand al kunnen beginnen. In een toespraak tot de Raad van Europa in Straatsburg verklaarde de Ierse premier John Bruton dat het nog veel te vroeg is voor verkiezingen in Noord-Ierland. Verkiezingen op dit moment kunnen alleen maar de verdeeldheid in de Noordierse gemeenschap vergroten, zei de premier.

Al sinds het staakt-het-vuren van het Ierse Republikeinse Leger, bijna anderhalf jaar geleden, verschillen Londen en Dublin van mening over het tempo van het vredesproces. De Ierse regering komt vooral op voor de belangen van de Noordierse nationalisten die een verenigd Ierland voorstaan. De Britse regering voelt zich meer verwant met de Noordierse Unionisten die willen dat Ulster deel blijft van het Verenigd Koninkrijk.

    • Dick Wittenberg