Poolse premier Oleksy treedt af, betuigt onschuld

WARSCHAU, 25 JAN. De Poolse premier, Józef Oleksy, is gisteren afgetreden, kort nadat de militaire procureur had aangekondigd dat hij een formeel onderzoek instelt naar de beschuldiging als zou Oleksy voor de Sovjet-Unie en Rusland hebben gespioneerd.

Oleksy zei tijdens een toespraak op de Poolse televisie af te treden “met het oog op het staatsbelang”. “De propaganda tegen mij en mijn partij en de coalitie wordt voortgezet, maar het landsbestuur gaat voor. Ik treed af omdat ik onschuldig ben. Ik wil niet worden beschuldigd van pogingen me achter mijn hoge functie te verschuilen. Ik heb niets te verbergen”, aldus een zichtbaar aangeslagen Oleksy.

Oleksy's aftreden was de consequentie van een beslissing van de militaire procureur om op basis van door de geheime dienst UOP overlegd bewijsmateriaal over Oleksy's beweerde spionage een formeel onderzoek te beginnen. Oleksy werd eind december door de aftredende president Walesa en een van diens bondgenoten, de eveneens aftredende minister van binnenlandse zaken Milczanowski, van spionage beschuldigd. Hij zou tussen 1982 en 1995 met de KGB hebben samengewerkt. Het toen overhandigde bewijsmateriaal was onvoldoende voor een onderzoek, maar de afgelopen weken heeft de UOP het aangevuld. De militaire procureur liet gisteren weten ook de rol van de KGB-agenten Vladimir Alganov en diens opvolger als KGB-chef in Warschau, Grigori Jakimisjin, te onderzoeken. Alganov was een goede vriend van Oleksy. Volgens de beschuldigingen was hij Oleksy's contactman tot hij door Jakimisjin werd opgevolgd. Oleksy heeft de vriendschap met Alganov toegegeven, maar steeds ontkend te hebben gespioneerd. “Ik heb mijn vaderland nooit geschaad”, zo zei hij gisteren nog eens. Hij eiste dat al het bezwarende materiaal tegen hem openbaar wordt gemaakt.

Oleksy beschuldigde gisteren zijn tegenstanders van politieke machinaties. De aanklacht tegen hem zou te wijten zijn aan de onwil van Walesa en diens aanhang om te erkennen dat de Polen bij verkiezingen op democratische wijze de ex-communisten aan de macht hebben gebracht, eerst in het parlement en in november vorig jaar ook bij de presidentsverkiezingen waarbij Walesa werd verslagen. Het doel van de oppositie zou vooral zijn de coalitie tussen deex-communistische SLD en de Boerenpartij PSL op te breken en vervroegde verkiezingen af te dwingen.

Lech Walesa deed Oleksy's uitlatingen gisteren af als “een schurkenstreek”.

Vandaag spreken leiders van de SLD en de PSL over de consequenties van Oleksy's aftreden, zoals de vraag wie premier moet worden en of er kabinetswijzigingen moeten worden doorgevoerd. (Reuter, AP, AFP)