Woensdrecht haalt na gelopen race opgelucht adem

ROTTERDAM, 24 JAN. “Samen uit samen thuis, we zijn eén grote Fokkerfamilie”, vinden de Fokkerwerknemers van de vestigingen in Woensdrecht. Toch overheerst - nu de race gelopen lijkt - de opluchting. Fokker Aircraft Services (FAS) en Fokker Elmo profileren zich met nadruk als ondernemingen die zelfstandig verder kunnen.

Elmo (ElectroMontage) is met 524 werknemers en een omzet van ongeveer 100 miljoen de kleinste van de twee winstgevende Fokker-onderdelen op het complex naast de vliegbasis. Het bedrijf produceert sinds begin jaren zestig kabelbomen: “Verbindingen tussen elektronische systemen in een vliegtuig, de bekabeling van cockpit tot staart”, zoals voorzitter R. Smakman van de ondernemingsraad het uitdrukt. Elmo installeert zestig kilometer kabel in een Fokker 100.

Sinds anderhalf jaar functioneert het bedrijf als zelfstandige werkmaatschappij binnen Fokker. Directeur G. van Beek uitte in de afgelopen jaren regelmatig de ambitie zijn onderneming te laten uitgroeien tot een onafhankelijke toeleverancier voor de luchtvaartsector. Toch voelt hij zich 'te veel een Fokkerman' om onverdeeld blij te kunnen zijn met het overleven van zijn eigen bedrijf.

Na een forse daling van het werknemersbestand sinds begin jaren negentig vertoont het aantal werknemers van Elmo vanaf begin 1994 weer groei. Smakman van de ondernemingsraad is vol vertrouwen over de toekomst: “In de laatste twee jaar is steeds meer innovatieve activiteit en technologische kennis vanuit Schiphol naar Woensdrecht overgeheveld”, zegt hij. “De afdeling onderzoek telt nu meer dan dertig mensen. Wij zijn sterk genoeg om met onze eigen pakketten de markt op te gaan”.

Moeder Fokker neemt ongeveer de helft van de orderportefeuille voor haar rekening, maar de klantenkring van Elmo wordt groter. “Sinds anderhalf jaar zijn we met een eigen marketingafdeling op zoek naar klanten”, zegt Smakman. “En niet zonder resultaat, het percentage externe opdrachten neemt nog steeds toe”.

Op Schiphol werkt het bedrijf aan de bekabeling van nieuwe videosystemen in de business-class van KLM. Elmo haalde begin oktober een compensatieorder binnen ter waarde van 20 miljoen dollar (33 miljoen gulden) voor de Apache. Samen met het Amerikaanse Lockheed Martin vervaardigt Elmo een systeem voor de energievoorziening van het richtsysteem voor deze Amerikaanse helikopter.

Behalve op kabels en energiemanagement richt Elmo zich ook op de controlesystemen in de cockpit. De Nederlandse defensie is een belangrijke opdrachtgever. “We bouwen niet alleen schakelpanelen voor de cockpit van Fokkers, maar ook voor F-16 straaljagers”, zegt Smakman.

Ook voor Fokker Aircraft Services, met 874 werknemers de grote buurman van Elmo, is Fokker niet de enige opdrachtgever. “Ongeveer 25 procent van onze orderportefeuille is militair”, zegt directeur G. Hamers. “De overige 75 procent is gerelateerd aan toestellen van Fokker. We doen voor defensie groot onderhoud en modificaties aan onder meer F-16 straaljagers en werken voor de marine aan de modernisering van de Lynx-helikopter”.

Het aantal werknemers van Fokker Aircraft Services neemt af. De directie kondigde in juni vorig jaar onverwacht een nieuwe ontslagronde aan die het aantal werknemers met 119 moet reduceren. Het werkaanbod daalt en de kosten moeten omlaag om de concurrentie het hoofd te bieden, constateerde de directie deze zomer. Ruim een half jaar later toont directeur Hamers zich vanochtend teleurgesteld: “Ik voel me nadrukkelijk een van de verliezers, maar wij hebben tenminste een káns om verder te gaan”. Ondanks de teleurstelling ziet Hamers voor het bedrijf duidelijk een toekomst samen met Fokker. “Wij hebben de expertise en de kennis om de 1.200 Fokker toestellen die op het moment rondvliegen te onderhouden en te repareren.” Op de vraag of FAS in de toekomst verzekerd blijft van de toelevering van reserveonderdelen geeft Hamers blijk van een lichte irritatie: “Ik heb geen zin om op de zaken vooruit te lopen”.

    • Michiel van Nieuwstadt