Senaat akkoord met prijswet geneesmiddelen

DEN HAAG, 24 JAN. De Eerste Kamer heeft gisteren ingestemd met de Wet Geneesmiddelenprijzen. Minister Borst (volksgezondheid) wil de wet gebruiken als “stok achter de deur” om de farmaceutische industrie te dwingen de prijzen van geneesmiddelen met gemiddeld twintig procent te verlagen. De industrie heeft inmiddels een alternatief gepresenteerd, maar Borst betwijfelt of dat “voldoende opbrengt”.

De Eerste Kamer vindt de prijzenwet op zichzelf geen goed middel, maar wel een uiterste middel. “Principieel gezien vindt de VVD ingrijpen in de prijzen niet wenselijk”, zegt Eerste-Kamerlid Dees (VVD). “Maar de budgettaire nood is hoog. Geen nood breekt wet, maar deze wet breekt wel de nood.” Een vrijwillig alternatief vanuit de industrie verdient bij de fracties in de Eerste Kamer de voorkeur. “Deze wet heeft veel gemeen met een honkbalknuppel: de klap kan verkeerd terecht komen”, zegt Ter Veld (PvdA). Ze vindt de wet nodig om een doorbraak in de prijzen te forceren.

Borst wil met de verlaging van de geneesmiddelenprijzen de kostengroei in de gezondheidszorg beperken. De minister gaat daarbij uit van een gemiddelde van de prijzen zoals die gelden in Frankrijk, Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk. Dat moet een besparing van zevenhonderd miljoen gulden opleveren. Borst: “De gouden keten waarmee de partijen in de farmaceutische industrie aan elkaar vastzitten moet met een klap op de prijzen worden losgetrild. Het zou mooi zijn geweest als de farmaceutische industrie zelf de verantwoordelijkheid had genomen, maar dat is ondanks de ruime gelegenheid niet gebeurd. Hoe ouderwets dat ook is, dan moet er maar een wet komen.”

De Nederlandse vereniging van de innoverende farmaceutische industrie (Nefarma) heeft twee weken geleden een 'stappenplan' voor bezuinigingen op geneesmiddelen aan minister Borst gepresenteerd dat op 1 april in zou moeten gaan. De Wet Geneesmiddelenprijzen zou daardoor overbodig worden. Volgens het plan wordt dit jaar voor een bedrag van 525 miljoen gulden bezuinigd en zal dat volgend jaar oplopen tot ruim zevenhonderd miljoen - dezelfde opbrengst die verwacht wordt als gevolg van de prijzenwet.

Nefarma gaat uit van de hoeveelheid geneesmiddelen die in 1994 werden gebruikt. Voor de prijzen is 1 januari 1995 de peildatum. Voor identieke produkten die door verschillende fabrikanten worden geleverd stelt Nefarma een prijsverlaging van 20 tot 25 procent voor. Produkten waar een octrooi op rust of waarvan dat verlopen is maar slechts door één fabrikant worden vervaardigd kunnen met zeven procent omlaag.

Borst betwijfelt of het stappenplan van Nefarma dezelfde opbrengst heeft als de prijzenwet. Ze noemde het gisteren “een eerste stap die zich positief onderscheidt ten opzichte van het verleden”. Borst wil liever een onderscheid maken tussen generieke geneesmiddelen en geneesmiddelen die nog onder octrooi staan. “Als je daar de grens trekt dan zijn de patiënten de haas. Dan pleeg je kannibalisme op het geneesmiddelenpakket”, zegt een woordvoerder van Nefarma. Deze week gaat Borst met Nefarma het 'stappenplan' bespreken. De farmaceutische industrie heeft nog tot 31 maart de tijd om met een voor de minister aanvaardbaar alternatief te komen.

Borst ekende dat de prijzenwet een “monster” is. Ze zal proberen de wet uit het staatsbestel “te lozen” zodra dat enigszins kan. Als de Wet Geneesmiddelenprijzen gedurende een periode van vijf jaar niet wordt gebruikt vervalt de wet.