Bijna geen zet van Sjirov voorspelbaar

WIJK AAN ZEE, 24 JAN. Sjirov-Gelfand. In bijna elke wedstrijd zou het een gevecht zijn van het grootste belang voor de bezetting van de eerste plaats, maar in het Hoogovenstoernooi modderen deze geweldenaren ergens onderaan de ranglijst. Voor de einduitslag van het toernooi deed hun partij van gisteren er weinig toe, maar hij werd van het begin tot het eind ademloos gevolgd, alleen vanwege de schoonheid van het schaken. Ook in slechte tijden bleek Sjirov nog steeds een van de meest creatieve spelers die er in de wereld rondlopen. Het stukoffer dat hij vroeg in de partij bracht is vaker vertoond, maar hoe hij vervolgens verder ging, dat was voor bijna iedereen onnavolgbaar. De meute nieuwsgierigen in de perskamer werd aangevoerd door Anand, die met wit tegen Timman graag had willen winnen, maar al gauw inzag dat er tegen Timmans nauwkeurige verdediging niets te bereiken viel. “Eindelijk weer eens een correcte partij“, verzuchtte Timman. “Waarom net tegen mij?“ zei Anand plagerig.

Toen kon Anand zich met Sjirov en Gelfand bezighouden. “Ik kan bijna geen zet van Sjirov voorspellen“, zei hij ongelovig. Omdat hij beter en sneller rekent dan alle andere aanwezigen bij elkaar, dacht iedereen dat het moest betekenen dat Sjirovs zetten niet zo goed waren. Ten onrechte. Achteraf bleek dat de met ongeloof begroete zetten van Sjirov de enige waren geweest die zijn winstkansen vasthielden. En ook Gelfand had zich tot ver in de tijdnoodfase met slechts luttele seconden bedenktijd uiterst inventief verdedigd, tot de problemen hem met de vlag op vallen ten slotte te machtig werden.

Vergeleken bij deze grote partij stak bijna al het andere vaal af. Klassementsleider Ivantsjoek leek tegen Hübner ook naar onsterfelijkheid te streven door een kwaliteit en een pion te offeren voor louter positionele compensatie. Toen de echte strijd nog moest beginnen hielden ze er opeens mee op vanwege wederzijds respect. Remise.

Topalov won soepel van Van Wely, die de openingsvariant mishandelde waarmee Gelfand eerder in het toernooi al van Anand had verloren, Leko speelde zijn traditionele saaie remise, de remise tussen Adams en Piket zal ook snel vergeten worden, en Drejev en Sokolov ploegden voort aan een lang en traag eindspel. Dat onplofte aan het eind in duizelingwekkende verwikkelingen, maar het was toen al in het zevende uur, toen de meeste toeschouwers al weg waren. Drejev, die lange tijd beter had gestaan, moest ten slotte op zijn hoofd gaan staan om een fantastische remise te vinden. Wit Sjirov-zwart Gelfand 1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lc1-e3 e7-e6 7. g2-g4 e6-e5 8. Pd4-f5 g7-g6 9. g4-g5 g6xf5 10. e4xf5 d6-d5 11. g5xf6 d5-d4 12. Lf1-c4 Dd8xf6 13. Pc3-d5 Df6-c6 14. Le3xd4 Lf8-b4+ 15. c2-c3 Dc6xc4 16. Ld4-e3 Lb4-a5. Eerste nieuwe zet. In Reykjavik 1992 werd in een partij tussen twee IJslanders 16...Le7 gespeeld. Sjirov speelde ook in dat toernooi en was goed op de hoogte. 17. Pd5-f6+ Ke8-e7 18. Pf6-d5+ Ke7-e8 19. Pd5-f6+ Ke8-e7 20. Le3-g5 Na lang aarzelen besluit hij op winst te spelen. 20...La5-c7 Beter was 20...Td8, waarop Sjirov 21. Pxh7+ had willen doen.

Zie diagram.

Het enige moment waarop kritiek op Sjirovs spel mogelijk is. Achteraf vond hij dat 21. Dd5 Dxd5 22. Pxd5+ Kd6 23. 0-0-0 tot winst had geleid. 21. Pf6-e4+ Ke7-e8 22. Dd1-g4 b7-b5 23. Pe4-f6+ Anand had 23. 0-0-0 Pd7 24. Txd7 willen doen, maar Sjirov had dat wel gezien, maar terecht verworpen. 23...Ke8-e7 24. 0-0-0 Zeer verrassend, een afwikkeling naar het eindspel. 24...Dc4xg4 25. Pf6xg4+ Ke7-f8 26. Lg5-h6+ Kf8-e7 27. Lh6-g5+ Ke7-f8 28. Lg5-d8 Lc8xf5 29. Ld8xc7 Pb8-c6 30. Pg4-h6 Een gewoon sterveling had 30. Pxe5 gedaan en waarschijnlijk niet meer dan remise bereikt. 30...Lf5-g6 31. Td1-d6 Pc6-b4 Ook Gelfand vindt de onwaarschijnlijkste zetten. 32. c3xb4 Kf8-g7 33. h2-h4 En niet 33. Pg4 Tfc8 34. Tc6 Le4 35. Lxe5+ f6 en opeens staat zwart beter. 33...Th8-c8 34. h4-h5 Tc8xc7+ 35. Kc1-d2 Lg6-e4 36. Th1-g1+ Kg7-h8 37. Kd2-e3 Le4-b7 38. Tg1-d1 Ta8-e8 39. Ph6-f5 Lb7-c8 Het kon niet uitblijven, een fout in tijdnood. Met 39...Tc4 had hij remisekansen behouden: 40. f3 Tf4 41. Td8 Txf3+ 42. Ke2 Txf5 43. Txe8+ Kg7. 40. Td6-d8 Lc8xf5 41. Td8xe8+ Kh8-g7 42. Te8xe5 Zwart gaf op.

    • Hans Ree