Kapsel van Agassi op Flinders Park bijzaak

Flinders Park in Melbourne heeft niet de charme van Roland Garros, niet de traditie van Wimbledon, niet de chaos van Flushing Meadow. Het park waar het eerste grand-slamtoernooi van het jaar wordt gespeeld, is vriendelijk, modern en ruim opgezet.

MELBOURNE, 23 JAN. Het eerste wat opvalt in Melbourne is de deskundigheid van de toeschouwers. Bij de lunch in het zakencentrum of op de tribune bij een late avondwedstrijd gaat het gesprek niet over het kapsel van Agassi, maar over de hoeveelheid spin in zijn tweede service. Niet over de beugel van Martina Hingis, maar over de onorthodoxe manier waarop Brenda Schultz haar forehand slaat. Tennis mag 'down under' dan terrein verliezen aan voetbal-Aussie-rules, cricket, basketbal, surfen en triatlon, maar het continent kan nog jaren vooruit met de erfenis van topspelers als Rod Laver en John Newcombe, die in de jaren zestig en zeventig de tennissport domineerden.

Australië is sportgek - het heeft er ook het ideale klimaat voor. Een familiehotel op 150 kilometer buiten Melbourne, in het badplaatsje Lorne, heeft meer grasbanen dan heel Nederland. De Australische kinderen, die deze maand hun grote vakantie hebben, liggen overdag in het water met hun surfplanken te wachten op golven, maar 's ochtends en 's avonds jagen ze achter een tennisbal aan.

Ook in de stad is een dagje of avondje tennis inmiddels een onmisbaar onderdeel van het zomerseizoen, net als de Formule-I Grand Prix in maart, de paardenrace om de Melbourne Cup in november en de cricket testmatches. Het nationale tenniscentrum ligt in het midden van de metropool van drie miljoen inwoners, op tien minuten lopen van het centraal station. Alsof de Amsterdam Arena gebouwd zou zijn op het Museumplein. Naast het tennispark, dat tijdens de twee weken van het toernooi dagelijks door ruim twintigduizend toeschouwers wordt bevolkt, staat het grootste cricketstadion ter wereld met plaats voor 90.000 toeschouwers. Ten zuiden van het stadion glijden skiffs en achten van de plaatselijke roeiclubs door de modderbruine rivier de Yarra.

Het tennistoernooi begon als de Australasian Championships in 1905 en is elk jaar verspeeld, behalve in de oorlogsjaren en in 1986, toen het evenement van november/december verschoof naar januari. Dit jaar is de 83ste aflevering. Tot 1972 veranderde het toernooi elk jaar van locatie, zoals nu nog het geval is met de US Open en de British Open in golf. Sinds 1972 werd getennist op het gras van Kooyong, in een buitenwijk van Melbourne.

Kooyong was een club met conservatief ingestelde leden. Het toernooi groeide uit zijn voegen, maar de mannen in blazers aarzelden zo lang over modernisering dat ze het hele evenement kwijtraakten. De Australische tennisbond, die moest oppassen voor concurrentie uit Duitsland en Japan, wist het grand-slamtoernooi te behouden door een gloednieuw park te bouwen. Er ligt geen gras meer, wat slechts beperkt bespeelbaar is, maar rebound ace. Dat is een ondergrond van beton met een rubberverf die zowel geschikt is voor baseline-spel als voor aanvallend serve-volley-tennis. Flinders Park kwam in 1988 gereed en is het afgelopen jaar nog eens grondig verbouwd en uitgebreid.

“Dit is het grand-slam waar de spelers zich het meest op hun gemak voelen”, vertelde Jan Siemerink vorige week. “Hier heb je de ruimte, terwijl het bij Wimbledon of in New York altijd druk en chaotisch en vol is. Ze zijn daar niet voor niets nu hard aan het verbouwen.”

Het meest opmerkelijk aan het nationale tenniscentrum is het multifunctionele stadion met 15.000 plaatsen. Het dak kan gesloten worden en gaat ook dicht als het regent of als het zeker is dat het warmer wordt dan 35 graden Celsius. De rest van het jaar vinden er onder meer popconcerten plaats. Volgende maand betreden bijvoorbeeld Chris Isaak en Neil Diamond het podium dat nu bespeeld wordt door Boris Becker en Monica Seles.

Rondom het stadion liggen nog drie andere showcourts, met plek voor respectievelijk 6.000, 3.000 en 3.000 toeschouwers, en een dozijn gewone banen. Alleen Brenda Schultz en Kristie Boogert mochten dit jaar op het centre-court spelen, de andere Nederlanders moesten het doen met de bijbanen. Overigens zijn de banen, behalve tijdens het toernooi, te huur voor het publiek. Een uurtje op een buitenbaan kost drie tientjes, een uurtje op een van de showbanen 75 gulden.

Net als in Parijs in mei/juni, in Londen in juni/juli en in New York eind augustus, trekt het toernooi in Melbourne veel toeristen die het tennis combineren met een bezoek aan de stad en het land. Sinds Mats Wilander en Stefan Edberg het toernooi vijf keer op rij wonnen, van 1983 tot en met 1988, hebben vooral Zweedse backpackers er een traditie van gemaakt hun wereldreis te beginnen of te beëindigen met veel bier en veel gezang bij een tenniswedstrijd. Het aantal Nederlandse toeschouwers dat vierentwintig uur wil vliegen voor een tenniswedstrijd bleef dit jaar beperkt tot ongeveer vijftig.

Voor de topspelers tellen alleen de vier grand-slamtoernooien. Ivan Lendl, en Krajicek zei het hem na, noemde de overige toernooien “trainingsweken”. Van het viertal majors had de Open Australische altijd de minst allure. Het verschil met de andere drie - Wimbledon is de belangrijkste - was halverwege de jaren tachtig zo groot dat veel toppers de moeite niet namen de lange reis te maken. In de jaren dertig voeren Fred Perry en Don Budge nog zes weken heen en weer om hun grand-slam vol te maken, in de jaren zeventig en tachtig stapten Björn Borg en Jimmy Connors respectievelijk één en twee keer in een Concorde. In die periode wonnen spelers als Roscoe Tanner, Johan Kriek en Brian Teacher in Melbourne hun enige grote titel.

Een deel van het eerherstel begon met de overwinningen van Wilander en Edberg, die destijds ook de nummer één van de wereld waren. Toen de topspelers terugkeerden, kwam ook het toptennis terug.

Het enige wat er aan het moderne, ruime Flinders Park nog ontbreekt is geschiedenis. De kwartfinale van Pete Sampras tegen Jim Courier van vorig jaar was een begin. Sampras had de eerste twee sets verloren en werd op de baan overweldigd door verdriet. Twee dagen voor die wedstrijd was ontdekt dat zijn coach kanker had. Sampras had het weggestopt, maar kon tijdens de wedstrijd plotseling zijn tranen niet bedwingen. Hij huilde drie games. En won drie sets op rij.

    • Remmelt Otten