Fokker

FINANCIAL TIMES

Wat ook uiteindelijk Fokkers lot zal zijn, Jurgen Schrempp, de topman van Daimler-Benz, heeft een lovenswaardige bereidheid getoond de koe bij de horens te vatten. Het beëindigen van de financiële ondersteuning van Fokker zal Daimler 2,3 miljard DM kosten, en dat komt bovenop de 2,5 miljard DM die het concern er al in heeft gepompt sinds 1993. [...] Dit is een geweldige stap vooruit in Schrempps opdracht om Daimler op orde te brengen. In precies acht maanden heeft hij afgerekend met de ernstigste problemen van de groep - de dalende dollar, verliezen in het allegaartje dat de AEG-divisie was, en nu Fokker.

Dat roept tenminste voor een deel een halt toe aan Daimlers rampzalige diversificatie-beleid van de jaren tachtig onder Edzard Reuter, de vorige topman en eens “de grootste kapitaalvernietiger in de geschiedenis van de Bondsrepubliek” genoemd. Het is ook een moedige beslissing van Schrempp persoonlijk, want hij nam de omstreden beslissing om in Fokker te investeren.[...]

Daimlers actie is een teken van zijn transformatie in een meer commerciële onderneming, met de aandacht meer gericht op winst dan op het vormen van een imperium. Een bijzonder voordeel is dat Dasa een geloofwaardiger partner wordt in een mogelijke gedaanteverandering van de Europese defensie-industrie - met British Aerospace als mogelijke partner. Zolang Fokker een zwart gat bleef, bleef iedereen uit de buurt. (The Lex column)

Frankfurter Allgemeine

[De beslissing van Daimler-Benz] is een verdere weerlegging van het mengsel van grootheidswaan, de fascinatie met techniek, en industriepolitiek die de afgelopen jaren al vaker tot debâcles heeft geleid, niet alleen in Duitsland. De beslissing toont bovendien dat met de ingrijpende veranderingen op de wereldmarkt zelfs grote Duitse concerns zieke bedrijven niet verder met zich mee kunnen slepen, en dat een pijnlijk einde beter lijkt dan eindeloze pijn. [...] Over de gevolgen voor Fokker, met bijna achtduizend werknemers, en die voor zijn toeleveringsbedrijven, hoeft zich hier niemand vrolijk te maken, al zal menige regionale politicus zich gelukkig prijzen dat hij dit probleem niet bij de hand heeft. Omgekeerd zouden de Nederlandse buren nu ook niet oude ressentimenten moeten laten herleven. Wie voorstander is van een verenigd Europa, moet dit faillissement niet enkel als een Nederlands of Duits probleem zien, maar als onderdeel van de Europese noodsituatie.

Süddeutsche Zeitung

Het kan voor Daimler-chef Jürgen Schrempp geen eenvoudige opgave zijn geweest, het doek te laten vallen voor de Nederlandse vliegtuigebouwer Fokker. Niet alleen omdat het einde van de financiële steun door Daimler en het daardoor nauwelijks nog te vermijden bankroet van de traditierijke onderneming de man uit Stuttgart een miljardenverlies oplevert, maar ook omdat zijn naam zeer nauw verbonden was aan het samengaan van de twee bedrijven. Hij was het, die nog als voorzitter van Daimler-Benz Aerospace (Dasa) de niet onomstreden aankoop van Fokker doorzette; nu staat hij voor de scherven van de ooit zo luchtwaardige vliegtuigen.

Hoezeer deze erkenning Schrempp ook mag treffen in zijn eer als ondernemer, voor de nu getroffen beslissing was geen redelijk alternatief meer. Fokker dreigde een bodemloze put te worden en daarmee een onbeheersbaar risico voor Daimler. Er is al teveel geld gestoken in Fokker, Dornier, Dasa, AEG, kortom in alle acquisities uit het tijdperk-Reuter: vele miljarden, die opgeofferd werden aan de droom van een integraal technologie-concern en die de aandeelhouders van Daimler nog lang zullen betreuren. Toen Schrempp inzag dat het moment was gekomen om de grens te trekken, was dat mede omdat de Nederlandse staat als junior-partner te weinig interesse toonde voor het voortbestaan van de onderneming.

Trouw

In het licht van de enorme schade die door het omvallen van Fokker ook door de beide grootaandeelhouders wordt geleden, lijkt het verwijt 'niet hard genoeg hun best gedaan' misplaatst. Maar dat laat onverlet dat de beide grootaandeelhouders mede-verantwoordelijk zijn voor het drama. [...] Tijdens die onderhandelingen stond de ambitie om een zelfscheppende vliegtuigindustrie in Nederland te houden, met hoofdletters geschreven. Dat sloot mooi aan bij de Duitse ambitie om een leidende rol te gaan spelen op de markt voor regionale vliegtuigen. Inmiddels is pijnlijk duidelijk geworden dat die ambitie van beide partijen, te hoog gegrepen was. Hoeveel verstandiger ware het geweest als er in Europa één sterk blok van samenwerkende industrieën in de vliegtuigbouw was gekomen. Maar de te hoge nationale ambities, in elk geval bij Fokker en Dasa, stonden dat in de weg. Gevolg van die te hoge inzet is nu een uiterst pijnlijke harde sanering van de vliegtuigindustrie in Nederland.

de Volkskrant

Afgezien van het geld gaat het ook om de vraag of minister Wijers zich voldoende heeft ingespannen om Fokker te redden. Het verhaal is nu dat de afgelopen maanden slechts standpunten zijn uitgewisseld en niet is onderhandeld. Voor succesvolle onderhandelingen zijn uiteraard twee partijen nodig. Maar als halsstarrigheid troef is en de belangen voor Nederland zo groot zijn, dan is geen enkel initiatief van een minister misplaatst. Wijers heeft wat dit betreft de schijn tegen. Wat er nog van Fokker kan overblijven staat nu nog niet vast. Het verdwijnen van het concern is hoe dan ook een slag voor de Nederlandse industrie. Maar hoe groot het economisch belang van het concern voor Nederland ook is en hoe schrijnend de sociale gevolgen van het failliet van Fokker ook zijn, het is niet de taak van de overheid een bedrijf koste wat het kost overeind te houden.

De Telegraaf

Het heeft weinig zin nu de Duitsers de zwartepiet toe te spelen. Daimler heeft veel geld in Fokker gestoken. Uit zakelijke overwegingen passen zij verder.

Nederland moet nu intensief onderzoeken of delen van Fokker levensvatbaar zijn. Daaraan hangt een prijskaartje. Maar als het in-stand-houden van hoogwaardige werkgelegenheid serieus wordt genomen, moet het uiterste worden geprobeerd.

Dat neemt niet weg dat ook hier geldt, dat het kunstmatig in-stand-houden van bedrijven tegen de beweging van de markt in, niet terecht is.