Schakers als onbezorgde, maar zeer begaafde kinderen

WIJK AAN ZEE, 22 JAN. Het Hoogovenstoernooi wilde in het begin maar moeizaam vlam vatten, maar inmiddels is de overdreven vreedzaamheid van de eerste dagen ruim gecompenseerd en in het weekeinde werden twee fabelachtige rondes gespeeld. Negen van de veertien partijen werden beslist, en hoe! In een ware orgie van grof geweld.

Twee dame-offers, drie paardoffers. Voorts in de partij die om de eerste plaats ging een offer van toren en loper van Sokolov, beantwoord met een dame-offer van Ivantsjoek. Het torenoffer van Timman tegen Van Wely en de twee kwaliteitsoffers van Piket tegen Ivantsjoek rekenen we nog niet eens mee, omdat ze uit nood geboren waren, en ook het kwaliteitsoffer van Tiviakov tegen Adams niet, omdat het op slag won en daardoor geen echt offer genoemd kon worden. Het was alsof speelse onbezorgde kinderen in Wijk aan Zee aan het werk waren. Zeer begaafde kinderen, dat wel.

De grote man van het weekeinde was Vasili Ivantsjoek. Hij won twee keer en staat nu alleen op de eerste plaats.

De partij van zaterdag was de belangrijkste, want die ging tegen Sokolov, die op dat moment bovenaan stond. Sokolov stopte eerst een loper en vervolgens een toren in een aanval die Ivantsjoeks koning het hele bord over jaagde. Een mooi gezicht, maar Sokolov had toch iets over het hoofd gezien: een tegenoffer van Ivantsjoek van een volle dame, gevolgd door een venijnig schaakje dat Sokolov tot onmiddellijke opgave dwong.

Ivantsjoek kreeg er de publieksprijs van de dag voor, maar hij weigerde die in ontvangst te nemen, omdat hij zijn prestatie niet bijzonder genoeg vond. Als bescheidenheid vermomde hoogmoed: Ivantsjoek liet zien hoe torenhoog de normen zijn die hij aan zichzelf stelt. De volgende dag ging de publieksprijs naar Adams, die door een paardoffer fraai van Drejev had gewonnen. Adams had de prijs ook kunnen weigeren door te zeggen dat het minstens twintig zetten lang huisanalyse was geweest, maar zo hoogmoedig bescheiden was hij niet en hij pakte de 500 gulden tevreden aan.

Anand won ook twee keer. Zaterdag van Piket met enig geluk, want Piket was kennelijk aangestoken door de lichtzinnige manier waarop aan belendende borden met materiaal werd omgesprongen en bracht een incorrect dameoffer op een moment dat hij met rustiger spel een vrijwel winnende aanval had kunnen opzetten.

Zondag veegde Anand in een kort offerpartijtje Gelfand van het bord. Anand mopperde een beetje dat hij misschien beter niet had kunnen offeren en dat het moeilijk schaken was als je door de publieksprijs tot onverantwoorde spektakelstukken werd verleid. Net in 25 zetten krachtig en fraai van een van de sterkste spelers ter wereld gewonnen, dan is het prettig mopperen.

Mooie dagen waren het in Wijk aan Zee, maar niet voor de Nederlandse spelers. Met Adams als enige gezelschap staan ze treurig op de laatste plaatsen, Timman het allertreurigst in zijn eentje onderaan. Zaterdag verloor hij een felle en ingewikkelde partij van Van Wely, die op scherp stond. Er was net een interview met Timman gepubliceerd waarin die zei dat Van Wely nog nooit iets bijzonders had gepresteerd. Gisteren maakte Timman met moeite remise tegen Leko. Wit Anand-zwart Gelfand 1. e2-e4 c7-c5 2. Pb1-c3 d7-d6 3. f2-f4 g7-g6 4. Pg1-f3 Lf8-g7 5. Lf1-c4 Pb8-c6 6. d2-d3 e7-e6 7. 0-0 Pg8-e7 8. Dd1-e1 h7-h6 9. Lc4-b3 a7-a6 Vrucht van jarenlange studie, deze laatste twee randzetjes. 10. e4-e5 Scherp.

Zwart kan nu op allerlei manieren een pion winnen, bijvoorbeeld met 10...dxe5 11. fxe5 Pxe5 12. Pxe5 Dd4+, maar wit krijgt altijd mooie compensatie. 10...Pe7-f5 11. Kg1-h1 Pf5-d4 12. Pc3-e4 Pd4xf3 13. Tf1xf3 d6xe5 14. f4xe5 Pc6xe5 15. Tf3-f1 g6-g5 Lijkt vreemd, maar na 15...0-0 zou 16. Lxh6 Lxh6 17. Pf6+ goed voor wit zijn. 16. De1-g3 Dreigt vooral 17. Lf4. Zwart moet tegen de storm in rocheren en het volgende stukoffer van wit over zich heen laten komen. 16...0-0 17. Lc1xg5 h6xg5 18. Pe4xg5 Pe5-g6 Verhindert 19. Dh4 en na 19. Dg4 heeft hij 19...Dd4 20. Dh5 Dh4 19. Ta1-e1 Nu dreigt wel 20. Dg4 19...Dd8-e7 Om 20. Dg4 met 20...Lf6 te beantwoorden. 20. Tf1-f5 Een mooie zet. Hij dekt Pg5 nog eens en in vele gevallen is de mogelijkheid Th5 belangrijk. 20...Lg7-f6 Na 20...Lh6 zou 21. Pxf7 Kh7! (21...Txf7 verliest) nog wel gaan voor zwart, maar 21. h4 zou heel goed zijn voor wit. 21. Pg5xe6

Zwart lijkt er slecht aan toe, maar het valt mee.21...f7xe6 Verliest op slag. Juist was 21...Te8. Na 22. Tef1 Lxe6 23. Lxe6 Dxe6 24. Txf6 De5 25. Df3 staat het ongeveer gelijk. 22. Te1xe6 Niet gezien, zwart had op 22. Dxg6+ gerekend. Het is gelijk uit. 22...Kg8-g7 23. Te6xe7+ Lf6xe7 24. Tf5xf8 Le7xf8 25. h2-h4 Zwart gaf op, na 25...Kh7 26. Df3 kan zwart niet al zijn stukken redden.

    • Hans Ree