Rijverbod antwoord Mexico op vervuiling

MEXICO-STAD, 22 JAN. Zaterdag waren het de auto's met nummerplaten die eindigen op een even cijfer. Gisteren waren de oneven nummers aan de beurt. Elk van de twee dagen van het afgelopen weekeinde heeft naar schatting ongeveer de helft van het 3,5 miljoen voertuigen tellende wagenpark in Mexico-Stad stilgestaan. Wegens ernstige luchtvervuiling was in de Mexicaanse hoofdstad de zogeheten Alarmfase I van kracht.

Ook de industrie moest vrijdagmiddag al wegens de luchtverontreiniging de produktie tot dertig à veertig procent van het normale niveau verminderen. De situatie was er naar. Na een lange periode van continu zware vervuiling en een week van emissiewaarden die al tot vlak onder het kritieke punt reikten, overschreed de zogenoemde IMECA-index van ozon-waarden vorige week vrijdagmiddag de drempel van 250 waarbij Alarmfase I in werking treedt.

Op de IMECA-schaal staat een waarde boven de 100 voor 'onbevredigend voor de gezondheid', boven de 200 als 'gevaarlijk' en boven de 300 als 'uiterst gevaarlijk'. Het was de eerste keer dat deze noodmaatregel werd genomen sinds de aanscherping van de milieuwetgeving, begin december vorig jaar.

Mexico-Stad, met ruim twintig miljoen inwoners de grootste metropool ter wereld, ligt in een vallei op 2.200 meter hoogte. De vallei wordt aan drie kanten omringd door bergketens met pieken van meer dan 3.000 meter. In de winter, en vooral op windstille dagen, wordt de warme, vervuilde lucht uit de stad tegengehouden door een hoger gelegen laag koude lucht, wat leidt tot gevaarlijk hoge waarden van luchtvervuiling.

De ernstige luchtverontreiniging betekent voor de inwoners van Mexico-Stad behalve het ongemak van het rijverbod vooral een verhoogde vatbaarheid voor allerlei ziekten aan keel, ogen en longen. Volgens medische autoriteiten in de hoofdstad krijgen bij het bereiken van de drempel van 250 IMECA meer dan een half miljoen mensen ademhalingsmoeilijkheden. De medische kosten van de luchtverontreiniging worden op zo'n 50 miljoen pesos (ongeveer elf miljoen gulden) geschat.

De maatregel die vrijdagmiddag van kracht werd, bood op zaterdag maar ten dele soelaas. Weliswaar werd het alarmniveau van 250 niet meer gehaald, maar op één punt van de stad werd nog wel 236 IMECA gemeten, terwijl het algemene niveau niet onder de 200 zakte. In de afgelopen jaren is een waarde van 300 of meer slechts af en toe voorgekomen. Maar waarden van 200 en meer zijn, vooral in de winter, aan de orde van de dag. Van de 365 dagen per jaar is volgens het Nationale Ecologische Instituut tijdens 320 de kwaliteit van de lucht in Mexico-Stad 'onbevredigend'. De norm van de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties, die bepaalt dat mensen slechts twee dagen per jaar aan dit soort omstandigheden mogen worden blootgesteld, wordt dus ruimschoots overschreden.

De grootste vervuilers in Mexico-Stad zijn, in de juiste volgorde, auto's, lekkende fornuizen en de zware industrie. Sinds jaar en dag geldt in Mexico-Stad het zogeheten programma Hoy no circula (Vandaag niet rijden), waarbij tijdens de vijf werkdagen elke dag een groep auto's niet mag rijden, afhankelijk van de laatste cijfers op het nummerbord en de kleur van een sticker. Tijdens het weekeinde en op feestdagen gelden doorgaans geen restricties. Het programma staat aan ernstige kritiek bloot, vooral omdat bemiddelde Mexicanen er niet onder lijden. Zij kopen gewoon een tweede, derde of vierde auto. Bovendien staan door het programma ook de nieuwe auto's stil die met een zogenoemde drieweg-katalysator zijn uitgerust, terwijl de oude, zwaarvervuilende wagens gewoon blijven rijden.

    • Reinoud Roscam Abbing