Kohl wil daling van loonsomkosten

BONN, 22 JAN. Kanselier Helmut Kohl, gealarmeerd door de recordhoogte van de werkloosheid in Duitsland (4 miljoen) en slechte economische prognoses, plant ingrijpende maatregelen in de sfeer van verlaging van de directe belastingen en sociale premies.

Doelstelling is de alom als te hoog gekritiseerde Duitse loonsomkosten zó te laten dalen dat de export en de werkgelegenheid, vooral die in het midden- en kleinbedrijf, betere kansen op herstel krijgen. Eind deze maand moet het 50 punten tellende plan onderdeel zijn van voorstellen aan de Bondsdag, namelijk in een al aangekondig rapport over de sombere staat van de economie en over mogelijkheden tot verbetering van de toestand.

Tot Kohls initiatief moeten behoren: meer overheidsbezuinigingen, óók op de subsidies in de landbouw en de kolenindustrie, verlaging van sociale premies tot beneden 40 procent (nu 41,3 procent met een stijgende tendens), de premies voor de ziekteverzekering en lagere directe belastingen. Voor de financiering van die plannen zou de BTW van 15 op 16 procent moeten worden gebracht. De verlaging van de directe belastingen zou gecompenseerd moeten worden door het schrappen van vele aftrekposten. Zo zou het alsnog komen tot al jaren geplande maar in hoofdzaak uitgestelde fiscale hervormingen.

Kohls initiatief, waarvan de hoofdlijnen vorige week volgens Der Spiegel door zijn vertrouwensman Johannes Ludewig (staatssecretaris economische zaken) op een besloten CDU-bezinningsweekeinde zijn geschetst, moet deel zijn van een consensuspakket waarin naast de FDP en de CSU en de sociale partners óók de SPD tot op zekere hoogte zou moeten deelnemen.

De CDU-fractie, ook haar voorzitter Wolfgang Schäuble, zou de plannen steunen. Met de CSU, de partij waarvan minister Theo Waigel (financiën) voorzitter is, en de FDP moet nog een akkoord worden bereikt over de verhoging van de BTW, in de tweede helft van dit jaar. Tot nu toe hebben die regeringspartijen zich steeds tegen zo'n verhoging verzet. Voor Waigel speelt daarbij de vraag wat zo'n verhoging opbrengt voor het beoogde doel een belangrijke rol. Van de BTW-opbrengst gaat circa 40 procent naar de deelstaten, waar in veel gevallen de SPD regeert. Op vragen van Waigel of zij, in het belang van de nationale economie, bereid zouden zijn af te zien van een deel van hun aandeel in de BTW, hebben die deelstaten tot nu toe afwijzend gereageerd.

Maar dat kan veranderen, net als de scepsis van FDP en CSU jegens een BTW-verhoging als financieringsinstrument voor de verlaging van sociale premies en directe belastingen (van de loonsomkosten dus), als het Kohl zou lukken om de Duitse werkgevers- en werknemersorganisaties achter zich te krijgen. Morgen ontvangt hij de sociale partners in de metaal voor een vervolgbespreking van het door IG Metall-voorzitter Klaus Zwickel voorgestelde “Bondgenootschap voor arbeid”.

    • J.M. Bik