Keukenapparaten houden te veel vuil en bacteriën vast

WAGENINGEN, 22 JAN. Ontwerpers en fabrikanten van huishoudelijke apparaten moeten produkten maken die minder snel vuil vasthouden en beter en gemakkelijker zijn schoon te maken. Dat vindt prof. dr. J. Oosterom, die vrijdag zijn inaugurele rede hield als bijzonder hoogleraar huishoudelijke hygiëne aan de Landbouwuniversiteit Wageningen.

Zijn leerstoel, aan de vakgroep huishoudstudies, wordt mogelijk gemaakt door de stichting bevordering kennis hygiëne.

Volgens Oosterom is een goede hygiëne in huishoudens, maar ook in crèches en scholen, ziekenhuizen en verzorgingstehuizen, gevangenissen, hotels en vakantieparken meer dan ooit nodig omdat de groep mensen die vatbaar is voor infecties hard groeit, enerzijds door de toenemende vergrijzing, anderzijds door de voortschrijdende medische wetenschap die patiënten steeds langer in leven kan houden.

Volgens Oosterom, die tevens werkt als microbioloog en industrieel hygiënist bij Gist-Brocades in Delft, zijn de schoonmaakmethoden in het huishouden eerder gebaseerd op traditie dan op wetenschappelijke kennis. Hij bepleit educatie en voorlichting van de overheid om op dit gebied een gedragsverandering tot stand te brengen. “Nog te veel wordt hygiëne in onze maatschappij over het hoofd gezien en veronachtzaamd.” De hoogleraar acht het van groot belang de basiskennis van hygiëne op peil te houden om niet blindelings te vertrouwen op technische voorzieningen. Er hoeft maar een flinke ramp te gebeuren waarbij die voorzieningen onklaar raken en ook hier kunnen dan ziekten als cholera en dysenterie in oogwenk terugkeren, aldus Oosterom.

De hoogleraar waarschuwt voor de nadelen van de nieuwe technieken in het huishouden. Koelkasten beschermen voedsel tegen schadelijke bacteriën en schimmels maar ze blijken ook aantrekkelijk voor de koude-minnende Listeriabacterie, die soms gemene infecties met zelfs dodelijke afloop teweeg kunnen brengen. Ook luchtfilters kunnen als ze niet bijtijds schoongemaakt en vervangen worden, een bron van stof, bacteriën en schimmels worden. Oosterom stelt vast dat zowel gewone gebruiksvoorwerpen als dure apparaten en installaties voorzien zijn van “rare randjes en lastige hoeken” waardoor ze vuil vasthouden en moeilijk schoon te maken zijn. Hetzelfde probleem is volgens Oosterom aan de orde bij de inrichting van kantoren, ziekenhuizen en vliegtuigcabines.

Jaarlijks komen in Nederland naar de schatting van Oosterom meer dan een half miljoen voedselinfecties voor. Hij noemt het opmerkelijk dat Nederlanders bij warm weer in groten getale de buitenlucht opzoeken om tijdens barbecues en braderieën voedsel klaar te maken, zonder stromend water, koeling en wc's. Ook wijst Oosterom op de gevaren van het zogeheten ontkoppelde koken in grootkeukens, het bereiden van warme maaltijden onafhankelijk van het moment van consumptie. Daardoor zijn extra stappen nodig zoals koelen, bewaren, transporteren en weer opwarmen met alle hygiënische risico's van dien. Als voorbeeld noemt Oosterom de bewoners van verzorgingstehuizen die zelf een magnetron krijgen en daardoor zelf verantwoordelijk worden voor de uiteindelijke verhitting van elders klaargemaakte maaltijden.