Gemser is gekoketteer van Ritsma zat

HEERENVEEN, 22 JAN. Drievoudig Europees schaatskampioen Rintje Ritsma en smaakmaker Bart Veldkamp, de winnaar van twee afstanden, werden gisteravond bij KNSB's hoofdsponsor Aegon in het promodorp van de Thialfhal met gejuich begroet. Dat was een uur na de feestelijke huldigingen een op z'n minst wat merkwaardig tafereel, want juist deze rijders besloten afgelopen zomer de Nederlandse bond de rug toe te keren. En dus gingen zij ook in zee met andere geldschieters. Maar gastheer Ton Elias van het verzekeringsbedrijf liep het vuur uit z'n sloffen om bijvoorbeeld Rintje Ritsma een colaatje te bezorgen. De sponsor wil, ongetwijfeld uit commercieel oogpunt, de twee dissidenten nog steeds aan de borst koesteren, terwijl de KNSB beide rijders het liefst doodzwijgt.

Het gebeurt zelden in de topsport dat een sponsor zich zo nadrukkelijk bemoeit met het beleid van een bond. Nu de formatie van het nieuwe KNSB-bestuur in een finale fase is gekomen, laat Aegon er geen twijfel over bestaan welke koers dit nieuwe college moet varen. Openlijk wordt steun betuigd aan de groep-Ard Schenk die een nieuw topsportbeleid voor ogen heeft. Simpel gezegd wil het verzekeringsbedrijf dat de jaarlijkse bijdrage van 1,3 miljoen gulden eerder ten goede komt aan de rijders in de kernploegen dan aan de schaatsclub in Lutjebroek. Het concern heeft officieel nog tot na de Winterspelen van Nagano een contract met de KNSB.

Maar Aegon zal niet schromen die verbintenis eenzijdig te verbreken als de belangen van de topschaatsers niet beter worden behartigd. “Na wat er allemaal al is gebeurd, staan wij volgens de voorzitter van de schaatsbond juridisch sterk genoeg om een einde te maken aan de sponsoring”, meent directeur communicatie Ton Elias. “Iedereen kan alternatieven bedenken, maar wij gaan liever verder met de KNSB. Alleen mogen er dan aan de top geen schaatsers meer beloond worden met een minimumloon. Wij willen voorkomen dat er nog meer kikkers uit de kruiwagen springen. Het is toch vreemd dat onze schaatsbelg Bart Veldkamp eerder een gelukstelegram van koning Albert kan verwachten dan van koningin Beatrix? Als er een nieuw beleid komt, zie ik zelfs mogelijkheden om Rintje Ritsma terug te halen.”

De hoofdsponsor van de KNSB vraagt zich verder af waarom er de afgelopen twee jaar voorafgaand aan het seizoen 50.000 gulden werd gestoken in een pompeuze presentatie in Hoofddorp. En of het wel past dat KNSB-bestuurders straks op kosten van de bond met hun echtgenoten massaal uitrukken naar het Japanse Nagano waar de Winterspelen worden gehouden. Elias vindt het ook vreemd dat Ids Postma, de nummer twee van het jongste EK en enige belager van Ritsma, wordt afgescheept met een basisinkomen van 18.000 gulden per jaar. Het is een scheef getrokken situatie waar ook kernploegcoach Henk Gemser zich aan stoort. In een pittig anti-KNSB-artikel in het personeelsblad van Aegon, dat Ritsma én Veldkamp zelfs op de cover heeft staan, zorgt de altijd openhartige Friese coach voor een aardige uitsmijter. “Als een schaatser kwaliteit heeft, moet hij een honorering krijgen die boven het minimum ligt. De toppers moeten tot twee ton per jaar kunnen verdienen.”

De vakman Gemser vreest dat hij straks een timmerman wordt zonder gereedschap als meer rijders zich afscheiden van de bond. “Dan ga ik terug naar het onderwijs. Zonder toppers heeft het voor mij geen zin om nog verder te functioneren. De KNSB moet de winkel bij elkaar houden. De schaatsbond is niet gebaat bij versnippering.” De situatie van onder anderen Postma zit Gemser zichtbaar dwars. “Na 1 mei, wanneer hun contracten zijn verlopen, zullen de kernploegrijders opnieuw moeten onderhandelen. Voorlopig zeurt Ids niet. Als het nodig is, springt die jongen in de houding. Maar wat moet hij anders? De steun van de sponsor ontstond pas afgelopen zomer toen Ritsma geheel zijn eigen weg dreigde te gaan. Om hem toch nog als reclame-object voor de grote toernooien te behouden zijn er aparte deals gemaakt (zoals een podiumprijzenpot tot 70.000 voor wie zowel Europees- als wereldkampioen wordt, red.). Dat is natuurlijk in het voordeel van Rintje. Maar dat Ids Postma al eens tweede op een WK is geweest en dus ook recht heeft op meer, wist meneer Elias niet.”

Ritsma en Veldkamp, die zowel de vijf als tien kilometer won, toonden op het EK aan dat hun prestaties niet hebben geleden onder hun alternatieve werkwijze. Gemser meent dat ze op den duur de rekening krijgen gepresenteerd. “Als ze wat ouder worden gaan ze eraan. Zo'n individuele aanpak is op den duur niet vol te houden.”

Gemser heeft zich gestoord aan de wijze waarop Veldkamp (“In België gaan de schaatsers wél voor de bestuurders”) en Ritsma (“Ik heb laten zien dat het mogelijk is om het alleen te doen”) koketteren met hun eigen teams. Gemser: “Ik ben dat gezeur een beetje zat. Er spreekt een houding uit van: gniffel, gniffel, wat zijn jullie toch een lulletjes. Ritsma heeft op het EK geen enkele afstand gewonnen. Bij zijn uittreding had hij de mazzel dat de schaatsbond op dat moment instabiel was. Een perfecte timing. Met een sterke KNSB zou het zover niet zijn gekomen.”

Toen de kruitdampen in de Thialfhal waren opgetrokken en het publiek de arena had verlaten, liep Gemser er een beetje ontheemd bij. Het is hem als mannencoach vreemd om niet de eerste viool te spelen. “We schaatsen in de tweede lijn”, gaf hij toe. “Ik heb verloren. Op het WK zal de situatie waarschijnlijk niet anders worden. Postma en Hersman hebben voor hun doen een superprestatie geleverd. Meer zit er niet in. Maar ik heb de zijde van de KNSB gekozen en blijf mijn werk met het beschikbare materiaal zo goed mogelijk doen.”

Intussen kan waarnemend technisch voorzitter en formateur Wim Schenk niet aangeven of er al licht in de tunnel valt waar te nemen. Over het nieuwe bestuur deden tijdens het EK de wildste geruchten de ronde. Geene en Huyzer, van de groep Drenthe-Zuid-Holland-Friesland, zouden zich hebben teruggetrokken, maar Schenk wist nergens van. Vast staat in elk geval nog steeds dat Ard Schenk keiharde garanties wil hebben over een andere aanpak ten aanzien van de toprijders. De formateur zegt evenmin op de hoogte te zijn van het standpunt van hoofdsponsor Aegon. “Pas als het bestuur er is, zullen we met onze sponsors om de tafel gaan zitten. Dan kunnen er wensen op tafel worden gelegd. Maar de KNSB bepaalt nog altijd het beleid”, aldus Schenk die op dat moment wordt gewenkt door bestuurslid-voor-het-leven Jan Charisius. “Wim kom je, anders mis je Rintje in de arreslee.”

De perikelen in de schaatsbond laten steeds meer diepe wonden achter. Directeur Jurjen Osinga is na de ledenvergadering van 9 december geveld door een hernia. Veroorzaakt door hevige stress. Osinga meed de Thialfhal tijdens het EK in Heerenveen om geen ongewenste personen tegen het lijf te lopen. Op landgoed Lauswolt in Beetsterzwaag onderhield hij afgelopen weekeinde de contacten met de ISU-bestuurders. Zijn positie als directeur van de KNSB wordt uiterst precair als de groep van Ard Schenk (met Van Slochteren als secretaris en penningmeester De Boer) de meerderheid krijgt binnen het dagelijks bestuur.

    • Erik Oudshoorn