Daimler laat Fokker vallen

STUTTGART, 22 JAN. Het Duitse concern Daimler-Benz heeft zijn handen van Fokker afgetrokken. De commissarissen van Daimler Benz hebben vanmiddag in Stuttgart besloten de financiële garanties voor de noodlijdende Nederlandse vliegtuigbouwer met onmiddellijke ingang stop te zetten.

Het kabinet is na de beslissing van grootaandeelhouder Daimler in spoedzitting bijeen gekomen. In de loop van de middag zijn ook de commissarissen van Fokker bijeen gekomen om zich over de situatie te beraden.

In de drie uur durende vergadering in Stuttgart besloot Daimler vanochtend nog wel de mogelijkheden te bekijken om het onderhoud en service van de bestaande Fokker-toestellen te waarborgen.

In een toelichting verklaarde Daimler-topman Jürgen Schrempp dat de verliezen bij Daimler door de afschrijving van Fokker en vorige week AEG over 1995 bij Duitslands grootste industrieconglomeraat kunnen oplopen tot meer dan 6 miljard D-mark.

Ook maakte hij bekend dat door de nieuwe saneringen “tachtig procent van de Daimler-activiteiten weer naar tevredenheid lopen”. Over een eventuele ontmanteling van de activiteiten binnen DASA, de lucht- en ruimtevaartdivisie van Daimler, wilde Schrempp in een eerste reactie na het afstoten van Fokker weinig kwijt. In de civiele luchtvaart zal DASA zich volgens Schrempp naast Dornier voornamelijk gaan concentreren op Airbus, waarin de Duitsers samenwerken met Fransen, Engelsen en Spanjaarden.

In Nederland werd vanochtend al met het ergste rekening gehouden. Minister Zalm (financiën) is met spoed uit de maandelijkse vergadering van Europese ministers van financiën in Brussel geroepen voor overleg over Fokker met minister-president Kok en de ministers Wijers (economische zaken) en Melkert (sociale zaken). Dit overleg vindt plaats in het torentje van premier Kok.

Het gesprek, zo bevestigt een woordvoerder van minister Wijers, gaat over “mogelijkheden waar de Nederlandse Staat de helpende hand kan bieden”. Gisteren is minister Wijers de hele dag actief geweest om op het ministerie allerlei scenario's nader uit te werken. Eén van die scenario's is dat Fokker in zijn geheel wordt verkocht aan een andere partner. Of dit mogelijk is, hangt af van de huidige eigenaar DASA. “De staat moet afwachten waar DASA in de afbouw toe bereid is”, aldus een woordvoerder. “Het zijn hun machines en het is hun kapitaal”.

Het beursbestuur heeft vanochtend vroeg de handel in aandelen en obligaties Fokker voor in elk geval 24 uur stilgelegd. In afwachting van nadere berichten mag tot dinsdagochtend half tien niet in Fokker worden gehandeld meldt een woordvoerder van de beurs.

Pagina 19: DASA heeft nooit echt onderhandeld

DASA, zo is nu bekend geworden, heeft van meet af aan een bod aan de Nederlandse overheid gedaan, dat voor Nederland “onacceptabel was”. Behalve 1,3 miljard gulden aan direct contant geld, ging het hierbij om kwijtschelding van ruim 800 miljoen gulden aan ontwikkelingskredieten en zesmaal 100 à 150 miljoen gulden aan achtergestelde leningen. Bij elkaar 2,7 à 3 miljard gulden. Van echte onderhandelingen tussen de Nederlandse onderhandelaar, oud-Unilever topman Maljers en DASA onderhandelaar Manfred Bischoff is het nooit gekomen.

De directie van Fokker Woensdrecht heeft de reorganisatieplannen gisteren aan het personeel bekend gemaakt. De directie is gisteren al ingelicht door topman Van Schaik die er dit weekeind al vanuit ging dat wat DASA betreft “het doek gevallen is voor Fokker.” Van Schaik is vanochtend naar Stuttgart vertrokken waar de commissarisen van Daimler hebben vergaderd. Vanavond licht Van Schaik het eerste echelon van het Fokker-management, alsmede de ondernemingsraad en vakbonden in over de uitslag in Stuttgart. Daarna is er een persconferentie op het hoofdkantoor van Fokker.

D66 en de VVD willen proberen voor Fokker een nieuwe eigenaar te vinden in het Verre Oosten. Dit zeggen de Tweede Kamerleden Remkes (VVD) en Van Walsem (D66). Remkes, die net is teruggekeerd van een werkbezoek aan de Nederlandse Antillen, vindt het nog te vroeg om te praten over het redden van delen van Fokker. “Ik wil van minister Wijers (economische zaken) horen wat de kosten zijn om tijd te kopen”, aldus Remkes. Bovendien wil Remkes weten “wat de perspectieven zijn van volledige overname door het Canadese Bombardier of een vliegtuigbouwer in het Verre Oosten”.

Ook D66-Kamerlid Van Walsem vindt overname door een andere partij te prefereren boven een gedeeltelijk faillissement en verkoop van levensvatbare onderdelen van Fokker. Ook Van Walsem houdt de blik gericht op het Verre Oosten. “In Zuid-Oost Azië”, aldus het D66-Kamerlid, “heb je landen - Zuid-Korea, China, Japan - die willen starten met vliegtuigbouw. Het van de grond af opbouwen van een vliegtuigindustrie is geen gemakkelijke zaak. Bij een samenwerkingsverband met het Amerikaanse Boeing lopen ze de kans om ondergesneeuwd te raken. Dus lijkt het me geen onredelijke gedachte dat ze wel eens geïnteresseerd kunnen zijn in een samenwerking met Fokker. Dat beschikt over de nodige kennis”.

De nieuwjaarsreceptie van de KLM, die vanmiddag zou worden gehouden, is afgelast en nu vastgesteld op 5 februari. Volgens een woordvoerster van KLM acht de maatschappij het gezien de situatie bij Fokker, “niet gepast nu een feestelijke bijeenkomst te houden”.