Commissie-Van Lennep bepleit drastische maatregelen; Schuld Antillen veel te hoog

DEN HAAG, 22 JAN. De overheidsschuld van de Nederlandse Antillen is onrustbarend hoog en de situatie van de overheidsuitgaven stemt tot grote zorg. Voortduring van de huidige situatie “kan de sociale omstandigheden op de Antillen een grimmig gezicht geven, met blijvende werkloosheid vooral onder jongeren, onvoldoende scholing, toenemende criminaliteit en een algemene daling van het voorzieningenniveau”.

Dit constateert het rapport 'Schuld of toekomst' van de Commissie-Van Lennep, die op verzoek van de regeringen van de Antillen, Aruba en Nederland de financiële situatie van de rijksdelen in de West heeft onderzocht. Vanochtend heeft de commissie haar rapport in de Antilliaanse hoofdstad Willemstad gepresenteerd.

“Drastische maatregelen, die op de korte termijn pijnlijk zullen zijn”, acht de commissie onontbeerlijk “om het tij te keren en een perspectief te bieden op grotere welvaart en welzijn van de burgers van de Nederlandse Antillen”.

De voorzitter, minister van Staat jhr.mr. E. van Lennep, zegt: “Ons onderzoek had veel eerder gedaan moeten worden. Als deze aanbevelingen niet royaal worden opgevolgd, leidt dat tot zeer ongewenste toestanden. Dan zal de overheid de salarissen en rekeningen niet meer kunnen betalen. Dat moment is heel dichtbij. In sommige landen lost men dat op door extra geld te drukken. Maar dan gaan inflatie en devaluatie haasje-over spelen en keert de wal het schip.”

De Commissie-Van Lennep adviseert de Antillen om zo snel mogelijk de financieringstekorten terug te brengen naar nul, zodat de schulden (bruto 3,5 miljard gulden) niet verder toenemen en beheersbaar worden. Vervolgens moet er door verhoging van de belastinginkomsten en beperking van uitgaven een begrotingsoverschot komen. Dat creëert ruimte voor dringend nodige voorzieningen op het gebied van onderwijs, wijkzorg en criminaliteitsbestrijding. Volgens Van Lennep kan dat aanpassingsprogramma in drie jaar worden gerealiseerd.

Pagina 19: ANTILLEN

Curaçao heeft grootste schuld

Het grootste Antilliaanse eiland, Curaçao, heeft de overheidsuitgaven en schulden het meest uit de hand laten lopen. “Gezien de ervaringen in het recente verleden” moet volgens de commissie dit eilandbestuur de bevoegdheid worden ontnomen om zonder tussenkomst van de landsregering leningen aan te gaan ter financiering van het begrotingstekort. Alleen voor herstructurering van de schulden kunnen leningen nog worden toegestaan.

Zo spoedig mogelijk moet, aldus het rapport, op de Antillen en Aruba een omzetbelasting worden ingevoerd. De prijsstijgingen die daarvan het gevolg zijn mogen niet in de lonen en salarissen gecompenseerd worden. Verder is een “drastische herziening” van het belastingstelsel nodig. Aftrekposten, vrijstellingen en belastingfaciliteiten moeten zoveel mogelijk verdwijnen en de invordering moet centraal voor het hele land worden geregeld. De hoge marginale tarieven in de inkomstenbelasting (een hoge heffing op elke extra verdiende gulden) belemmeren de produktiviteit en moeten omlaag. Verder pleit de commissie voor verhoging van de pensioenleeftijd, beheersing van kosten voor de gezondheidszorg door “drempels en eigen bijdragen” en snelle aanzuivering van de “schrikbarende” betalingsachterstanden bij pensioen- en sociale verzekeringsfondsen.