Bemiddelaars halen drie Irianese gijzelaars van Papoea-rebellen op

JAYAPURA, 22 JAN. Drie protestantse geestelijken die optreden als bemiddelaars tussen het Indonesische leger en een groep Papoea-militanten die in Irian Jaya een internationale groep natuurvorsers vasthouden, hebben vanochtend met een zendingsvliegtuig drie gijzelaars opgehaald. Het zijn de Irianese gids Jacobus Wandikbo, zijn echtgenote en hun baby. Vrouw en kind hadden sinds vorige week 'volledige bewegingsvrijheid' in Mapnduma, het gehucht in het centrale bergland waar de ontvoering twee weken geleden plaatshad.

Dominee Adriaan Van der Bijl, sinds 1963 zielzorger onder de Nduga, een Papoeavolk dat leeft in het noorden van het natuurreservaat Lorentz, vloog vanmorgen samen met de Amerikaanse zendingsmedewerker Paul Burkhart en de Irianese dominee Johannes Gobay naar Mapnduma voor een derde ontmoeting met de ontvoerders. Daar spraken zij met Daniel Judas Kogoya, een plaatselijke leider van de Beweging Vrij Papoea (OPM), die al eerder optrad als woordvoerder van de gijzelnemers. Naar verluidt was de laatste 'kalm en voorkomend'. Paul Burkhart toonde zich bij terugkeer in Wamena, een stadje in de Baliemvallei waar de militairen en hun buitenlandse adviseurs hun voorlopige hoofdkwartier hebben opgeslagen, “optimistisch”. Diplomatieke waarnemers in Wamena gaven vandaag eveneens blijk van goede moed. Zij vertrouwen erop dat de gijzelingszaak binnen drie dagen zonder geweld kan worden opgelost.

Door toestemming te geven voor de vlucht van vanmorgen hebben de militairen het ultimatum dat de commandant van Irian Jaya en de Molukken vrijdagavond wereldkundig maakte ('vrijlating van de gijzelaars nog dit weekeinde of anders harde maatregelen'), stilzwijgend verlengd. De waarnemers in Wamena houden het erop dat de waarschuwing van de commandant bedoeld was voor de wereldontvanger van Daniel, om aldus druk op de ketel te houden. Zij zijn ervan overtuigd dat de Indonesische generaals nog steeds koersen op een oplossing door onderhandelingen en niet door geweld.

Vrijdagmorgen, toen Van der Bijl en Burkhart voor de tweede maal in Mapnduma waren, stelde Daniel voor om de gijzelaars met enig ceremonieel over te dragen aan de defensie-attaché's van Nederland, Engeland en Duitsland, die in Wamena bivakkeren. Dat bleek om protocollaire en prestige-redenen niet uitvoerbaar. Over de radio, het enige onderhandelingskanaal tussen de periodieke bezoeken van de bemiddelaars door, is het voorstel nooit afgewezen. Langs die weg hielden de onderhandelaars Daniel en de zijnen zaterdag een 'gewichtige boodschap van de betrokken regeringen' voor, die ze persoonlijk aan hem wilden overhandigen.

Zondag drong Van der Bijl, die tijdens de radiogesprekken wordt gesouffleerd door een internationaal onderhandelingsteam, erop aan dat Daniel zelf aan het toestel kwam. Dat heeft hij nog niet gedaan; de bedieners van de zender in Mapnduma plegen ruggespraak met hem of staan indirect onder zijn invloed. Zo schept hij afstand tot de onderhandelaars in Wamena en kunnen zij hem niet rechtstreeks 'bespelen'. Twee dagen lang, sinds de ontmoeting op vrijdag, was Daniel zoek, wat voor de gijzelaar aan de radio, de Nduga Naftali, reden was om niets af te spreken. Waarschijnlijk heeft Daniel die tijd benut voor tussentijds overleg met OPM-commandant Kelly Kwalik, die de brieven met eisen schreef en zich op een dagmars afstand schuil houdt. Volgens radio-bediener Naftali stond Daniel zondagmiddag om vijf uur naast hem. Op dat moment kreeg 'Wamena' het groene licht voor de vlucht van vanmorgen, die de Nduga-gids Jacobus en zijn familie naar Wamena bracht.