Spionage

The Secret World of American Communism van Klehr, Haynes en Firsov, op 13 januari door Hans Veldman in de boekenbijlage besproken, geeft op basis van Komintern-documenten inderdaad aan hoe de Amerikaanse communistische partij voor Moskou werkte.

Kenmerkend, en ook tekenend voor de toenmalige verhoudingen, is een brief die de auteurs in het Komintern-archief vonden en die door de Russen door spionage in het State Department was verkregen. De brief was op 19 oktober 1936 geschreven door de Amerikaanse ambassadeur in Berlijn, William Dodd, aan president Roosevelt, met wie hij overigens een vriendschappelijke relatie had. Dodd had gesproken met Schacht, met een zwager van Ribbentrop en met de directeur van het ministerie van buitenlandse zaken in Berlijn. Hij schreef: “Wie de slaapverwekkende en egotistische mentaliteit van deze mensen en hun aanhang kent, kan de toekomst van de Europese beschaving voorspellen. Bestaat er een manier waarop de democratische landen de erfenis van Luther, Erasmus, de Hollanders en de Engelsen kunnen redden? (...). De oorlog van 1914-18 zou Europa aan de dictatuur van één land hebben onderworpen als ons land niet had geïntervenieerd: ons enige doel was democratie. De blunders die alle grotere naties sinds 1920 gemaakt hebben gaan alles in de moderne geschiedenis te boven (...). In de tweede week van september deden Hitler, Goebbels en Rosenberg een scherpe aanval op democratische landen. Als u, of de Engelse koning, zo'n aanval op buurlanden zou doen, zou dat bijna zeker ernstige gevolgen hebben bij de kiezers (...). De Verenigde Staten kunnen met de Europese democratieën samenwerken. Zal ons volk ooit het belang zien van lagere invoerrechten voor samenwerkende landen? President Wilsons tweede methode om wereldvrede naderbij te brengen was vrijere handel. Zijn eerste was uiteraard garanties van grotere landen voor de grenzen en de rechten van de kleinere.”

Het zijn leerzame opmerkingen, zeker met het oog op het contrast tussen de kracht van de VS en de impotentie van Europa waar het gaat om voormalig Joegoslavië.

    • H.E. Ruitenberg