Socialisten Japan veranderen naam

TOKIO, 20 JAN. De Japanse Sociaal-Democratische Partij (SDP) van voormalig premier Tomiichi Murayama verandert haar naam om in de toekomst de weg vrij te maken voor een nieuwe partij die tegenwicht moet bieden aan de twee grote conservatieve krachten in de Japanse politiek. Dat heeft zij gisteren op haar landelijke congres besloten. Maar krantencommentators vroegen zich deze week vooral af waar de partij nu eigenlijk nog voor staat.

Sinds 1994 roept een groep partijleden om opheffing van de partij om ruimte te maken voor een 'democratisch-liberale partij', een benaming die slechts in volgorde afwijkt van de conservatieve coalitiepartner, de Liberaal-Democratische Partij (LDP). Deze roep om opheffing is het gevolg van het sinds 1993 geheel veranderde politieke spectrum in Japan. De SDP heeft veel van haar geloofsartikelen toch al opgegeven toen het de huidige coalitie met de liberaal-democraten vormde. Ruimte maken voor een nieuwe stroming die beter past in de periode na de Koude Oorlog zou niet meer dan een logisch vervolg zijn. Volgens velen is dit zelfs bittere noodzaak om in toekomstige verkiezingen niet geheel ten onder te gaan. De SDP kan niet meer automatisch rekenen op de steun van de vakbonden en twee feitelijk conservatieve partijen - de LDP en de Shinshinto - domineren de Japanse politiek. De SDP zou zich moeten aanpassen om zich niet geheel van de kiezers te vervreemden.

Maar Murayama, die dinsdag werd herkozen als voorzitter, wilde de partij niet zomaar opheffen. Hij beoogt een fusie met de kleinste coalitiepartner, de LDP-splinter Sakigake. Die partij stelde echter dat een fusie alleen mogelijk is als de SDP haar oude kleren afschudt.

De gisteren doorgevoerde veranderingen zijn vooral kosmetisch. Oude partijleden als Murayama hadden grote moeite met het geheel verdwijnen van het woord 'sociaal' uit de naam van de partij. Sinds gisteren is de Japanse naam officieel 'Sociaal-Democratische Partij'. De partij had in het Japans nog immer de naam 'Socialistische Partij' en had slechts tegenover het buitenland in 1991 de Engelse vertaling van de naam omgezet in 'Sociaal-Democratische Partij'. Verder heeft zij de socialistische klank van interne partijfuncties weggenomen door de termen aan te passen aan die van andere partijen.

Het belangrijkste onderscheid tussen Japanse politici ligt momenteel in de kwalificatie 'duif' en 'havik'. Dat wil zeggen de interpretatie van de grondwet die Japan feitelijk het bezit van een leger verbiedt. Japan heeft echter een 'Zelf-Defensie Macht' en stuurt sinds enkele jaren ongewapende troepen overzee voor deelname aan vredesoperaties van de Verenigde Naties. De oppositiepartij Shinshinto stelt in haar partijprogramma dat een discussie op gang moet komen over een geheel nieuwe grondwet. Het moet afgelopen zijn met vruchteloze discussies die zich alleen maar richten op interpretatie van de huidige grondwet, aldus deze partij.

Het dagblad Asahi stelt vanmorgen in zijn redactioneel commentaar: “De leiders van de LDP, Ryutaro Hashimoto, en Shinshinto, Ichiro Ozawa, hebben allebei in verschillende geschriften herziening van de grondwet bepleit om 'internationale humanitaire hulpverlening' mogelijk te maken, dus ook het sturen van de Zelf-Defensie Macht. Het is een belangrijke taak voor een nieuwe partij om in deze discussie tegenwicht te bieden. Maar ook al is de naam van de SDP nu veranderd, een nieuwe partij is niet in zicht.”

    • Hans van der Lugt