Regering en Dasa nog ver uit elkaar; Besprekingen over Fokker vruchteloos

DEN HAAG, 20 JAN. Het gesprek tussen Daimler-Benz-topman Jürgen Schrempp en premier Kok en minister Wijers (economische zaken) over de redding van Fokker heeft niet tot resultaat geleid. Het lot van Fokker ligt nu in handen van de raad van commissarissen van Daimler-Benz. Maandag rond het middaguur zal dat college hebben beslist wat er met Fokker gaat gebeuren.

Schrempp is gisteravond met een eindbod van de Nederlandse regering naar Stuttgart vertrokken. Hij zal dit verwerken in zijn voorstel aan zijn raad van commissarissen. De betrokken vakbonden en de meeste politici tonen zich somber over de afloop voor Fokker. Premier Kok zei gisteravond “zeer bezorgd”te zijn. “De mogelijkheid is aanwezig dat hier tot een sluiting met massa-ontslagen wordt overgegaan.” Als Fokker (met nu nog 7900 werknemers) failliet gaat, zal er sprake zijn van het grootste massa-ontslag uit de Nederlandse geschiedenis.

Volgens Kok bestaat er “meer dan een gemiddelde onzekerheid” over het perspectief voor de vliegtuigfabrikant en bestaat er ook onduidelijkheid over de vraag of Europese samenwerking in de bouw van regionale vliegtuigen kan worden gerealiseerd. Daimler-Benz is, aldus Kok, niet bereid tot een voldoende structurele bijdrage voor het instandhouden van Fokker. Naar zijn mening ligt er van Nederlandse zijde “een zeer stevig bod” op tafel. Maar “we staan echt heel ver uit elkaar”, constateerde hij. De premier achtte nog een kleine kans aanwezig dat “in de korte uren en dagen die ons nog resten” alsnog beweging komt in de standpunten van beide partijen.

Wat Daimler ook beslist, de draaiboeken voor het informeren van personeel, vakbonden en pers op maandagavond door Fokker-topman Van Schaik liggen klaar. Minister Wijers zal maandag de Tweede-Kamercommissie van economische zaken informeren.

In een anderhalf uur durend gesprek op het Catshuis hebben premier Kok en minister Wijers gisteren nog geprobeerd de kloof met bestuursvoorzitters Schrempp en Bischoff van Daimler-Benz en DASA te overbruggen. Over de conclusies van het gesprek wilde Wijers gisteravond echter geen mededelingen doen.

“We moeten op de verdere beslissingen van Daimlers raad van commissarissen wachten”, zei Wijers in een korte verklaring na afloop van het overleg. “Het kabinet heeft een serieuze poging gedaan de partijen nader tot elkaar te brengen”, aldus de bewindsman. Beide partijen hebben volgens hem hun cijfers, met betrekking tot de bedragen die zij in Fokker willen steken om het bedrijf op de been te houden, toegelicht en hebben intensief elkaars standpunten besproken.

Hij weigerde vervolgens vragen te beantwoorden of een nadere toelichting te geven. Bij het gesprek in Den Haag was ook voormalig Unilever-topman F. Maljers aanwezig. Hij heeft namens de Nederlandse overheid de onderhandelingen over Fokker gevoerd.

Pag.16: Wachten op commissarissen

Een woordvoerder van Daimler-topman Schrempp zei eveneens dat het nu wachten is op de finale besluitvorming door de raad van commissarissen. Hij wilde verder geen commentaar geven op de vraag of het gesprek beide partijen iets dichter tot elkaar heeft gebracht.

PvdA-Kamerlid W. van Gelder toonde zich niet optimistisch: “Dit is niet iets wat binnen een half uur wordt afgerond. Duurt zo'n gesprek een halve avond dan kan je daar hoop uit putten. Maar dat is niet gebeurd. Als het kort duurt, zoals nu, dan kan het nooit meer zijn geweest dan een uitwisseling van standpunten.” Van Gelder heeft sterk de indruk dat Daimler zich aan het terugtrekken is uit activiteiten buiten de automobielfabricage waar de komende jaren zwaar in moet worden geïnvesteerd.

Zijn collega H. Voûte-Droste (VVD) verwacht in tegenstelling tot de andere Kamerleden en de vakbonden als enige dat “de onderhandelingen die vastzaten zijn opengebroken”. Eerder op de dag had premier Kok zich al in vrij sombere bewoordingen geuit over de ontstane patstelling rondom Fokker. Kok sprak de hoop uit dat Schrempp niet met lege handen zou komen maar tijdens het gesprek van gisteravond werd al spoedig duidelijk dat de partijen elkaar niet konden vinden. Kok en Wijers hebben er nog met de ministers Zalm (financiën) en Melkert (sociale zaken) over gesproken. “We hebben de politieke wil om het uiterste te doen. We geven de moed niet op.” Een eventuele ondergang van Fokker laat Kok niet onberoerd. “Fokker is mij dierbaar. Het grijpt mij naar de keel. Er wordt over duizenden mensen gepraat en beslist. Maar een eventuele oplossing moet wèl van twee kanten komen.”

Volgens Kok eist Daimler voor Fokker 1,3 miljard gulden nieuw kapitaal en daarnaast willen de Duitsers dat 800 miljoen aan kredieten worden opschort of kwijtgescholden. Daar bovenop rekent Daimler zes jaar lang op een bedrag van 100 à 150 miljoen ontwikkelingssteun. Dat is bij elkaar 2,7 a 3 miljard gulden. Kok daarover: “Het is ondenkbaar de Nederlandse belastingbetaler met zo'n bedrag kan worden opgescheept.”

De Duitsers zelf zijn bereid 3,4 miljard gulden in Fokker te steken, zo bleek uit een brief van Schrempp aan vakbondsbestuurder P. van Bers van de Industriebond FNV en secretaris G. Melchers van de centrale ondernemingsraad van Fokker. Een groot deel van dat bedrag is Daimler al kwijt als gevolg van de aanhoudende verliezen van de vliegtuigbouwer. DASA heeft om die reden 2,3 miljard in Fokker moeten steken, waarbij vooral een overbruggingskrediet van 1,4 miljard zwaar meeweegt. Verder wil de onderneming 1,1 miljard gulden aan nieuw kapitaal inbrengen.