Italië: kabinet met brede steun bepleit

ROME, 20 JAN. De meeste Italiaanse politieke partijen willen een poging wagen een kabinet met brede politieke steun te formeren dat een aantal belangrijke hervormingen zou moeten doorvoeren. Voor zo'n kabinet is Dini de belangrijkste kandidaat-premier. De vraag is of de partijen overeenstemming kunnen bereiken over de aard van de hervormingen.

Dit is gebleken in het overleg van president Oscar Luigi Scalfaro met de politieke partijen. Vorige week viel het 'eerste' kabinet van Dini.

Na de afsluiting gistermorgen van de eerste consultatieronde is Scalfaro 's middags meteen een tweede ronde begonnen. Verwacht wordt dat hij daarna Dini aanwijst als formateur. Dat zou nog dit weekeinde of begin volgende week kunnen gebeuren.

De belangrijkste voorstanders van zo'n hervormingskabinet zijn mediamagnaat Silvio Berlusconi als leider van het rechtse blok en Massimo D'Alema, de secretaris van de Democratische Partij van Links, de grootste partij ter linkerzijde.

Berlusconi zei na afloop van zijn gesprek met Scalfaro dat hij een nieuw zakenkabinet dat in het parlement breed gesteund wordt prefereert boven een brede coalitie: een kabinet waarin vrijwel alle partijen vertegenwoordigd zijn. De Nationale Alliantie (AN), erfgenaam van de neo-fascistische partij en zijn belangrijkste bondgenoot.

AN-leider Gianfranco Fini ziet weinig in een hervormingskabinet omdat hij gelooft dat de inhoudelijke meningsverschillen niet te overbruggen zijn. Bovendien wil hij zijn gestegen prestige omzetten in zetels. Volgens een opiniepeiling die Il Messaggero donderdag publiceerde, zou AN bij verkiezingen met 23,1 procent de grootste partij van het land worden. Fini wordt door veel kiezers beschouwd als een betrouwbare politicus met een consistente lijn. Berlusconi's imago lijdt onder zijn zwalkende koers en het proces tegen hem wegens corruptie dat deze week is begonnen.

Ook D'Alema heeft moeite om zijn politieke partners te overtuigen van de haalbaarheid van een hervormingskabinet, dat volgens hem anderhalf jaar zou moeten aanblijven. Romano Prodi, de kandidaat-premier van centrum-links, wil liever snel naar de stembus. Bovendien wantrouwt Prodi een aantal van de plannen die op tafel liggen.

De politieke partijen streven echter naar een hervormingskabinet dat vooral het kiesstelsel moet wijzigen. Berlusconi en Fini steunen met name een direct gekozen premier. D'Alema heeft daar aarzelend zijn steun voor uitgesproken. Doel is het openbaar bestuur in Italië daadkrachtiger en efficiënter te maken en de politieke stabiliteit te vergroten. Een hervormingskabinet zou ook de harde bezuinigingen moeten doorvoeren die Italiës laatste kans zijn om te voldoen aan de criteria voor toetreding tot de Europese Monetaire Unie.