Holland Media Groep begint af te brokkelen

AMSTERDAM, 20 JAN. De Holland Media Groep - het monsterverbond tussen RTL, Veronica en Endemol - begint de eerste tekenen van desintegratie te vertonen. Met Brussel wordt nog op topniveau onderhandeld over de maatregelen die commissaris Van Miert eist om de dominantie van de groep op de Nederlandse televisiemarkt te verminderen. Maar in de praktijk lijkt al afscheid te worden genomen van producent Endemol.

SBS6-directeur Fons van Westerloo zinspeelde vorige week tijdens een bijeenkomst van adverteerders op de op handen zijnde ontmanteling van de Holland Media Groep (HMG), waarvan behalve Endemol en Veronica ook de Haarlemse uitgever VNU en het Luxemburgse mediabedrijf CLT aandeelhouders zijn. Van Westerloo onderhandelt net als een aantal publieke omroepen met Endemol over nieuwe tv-contracten en zag dat als een actie van de programmaproducent om zich in te dekken tegen een breuk met de overige partijen van de Holland Media Groep (HMG).

Natuurlijk is Van Westerloo als concurrent een belanghebbende in dit spel, en hoeft zijn analyse niet onmiddellijk te worden overgenomen. Bovendien heeft Endemol altijd gezegd niet exclusief te willen werken voor de drie zenders van de HMG. Maar de gebeurtenissen van de laatste week lijken Van Westerloo gelijk te geven. Zo werd eergisteren bekend dat het door Endemol Sports geproduceerde prestigieuze IJsgala na tien jaar verdwijnt bij Veronica. Met de commerciële zender kon geen overeenstemming worden bereikt en de mix van sport en entertainment op de schaats zal in de toekomst worden uitgezonden door concurrent SBS6.

Minstens zo illustratief voor de beginnende desintegratie van HMG zijn de onderhandelingen over de TV-rechten voor het voetbal die de voetbalbond KNVB verkoopt. Maandag werd bekend dat de publieke omroep, HMG en Filmnet gezamenlijk een bod hebben uitgebracht voor een bedrag van ongeveer 100 miljoen gulden op jaarbasis. Saillant detail: de uitzendrechten worden onder de zenders verdeeld, maar het is de NOS die alle voetbalprogramma's gaat produceren. De publieke omroep dus die - als het bod door de KNVB wordt gehonoreerd - voor de beeld- en geluidopnames en regie gaat zorgen van voetbalwedstrijden voor RTL, Veronica en Filmnet.

Die keuze is om een andere reden zeker zo interessant. Door de NOS te kiezen als producent, passeren de drie partijen Endemol. Het gecombineerde produktiebedrijf van John de Mol en Joop van den Ende heeft ook een bod uitgebracht op de produktierechten van het voetbal, net als IDTV van producent Harry de Winter overigens.

Dat de NOS en Filmnet niet met Endemol in zee gaan, hoeft geen verwondering te wekken. Maar dat HMG welbewust haar eigen aandeelhouder Endemol in de kou laat staan is wel degelijk tekenend. Thomas Notermans, woordvoerder van Endemol spreekt van “conflicterende belangen” die binnen HMG moeten worden afgewogen. “HMG wil niet alle voetbaluitzendingen tegenover zich op andere netten, maar wil ook zelf niet al het voetbal uitzenden. Daarom is er voor gekozen om samen met die anderen een bod te doen.” Dat belang werd door directeur Huib Boermans van HMG kennelijk hoger geacht dan het belang van partner Endemol dat ook graag de voetbaluitzendingen wil produceren. Notermans spreekt niet van een teleurstelling, maar zegt wel dat het “heel jammer” zou zijn als Endemol de produktierechten niet kan krijgen. “Wij willen graag samen met de KNVB veel en goede voetbalprogramma's maken.” De Holland Media Groep wil op de kwestie van de produktie van het voetbal niet ingaan. Een woordvoerder laat enkel weten dat in de overeenkomst met de NOS en Filmnet nog niet alles in detail is geregeld.

Een mogelijke verwijdering tussen HMG en Endemol heeft alles te maken met de eisen die Europees commissaris Van Miert - die moet letten op concurrentieverhoudingen - gesteld heeft aan het verbond. Van Miert heeft als voorwaarde voor goedkeuring gesteld dat een van de drie zenders, RTL5, moet worden verkocht en dat de deelname van de in zijn ogen te machtige producent Endemol in HMG sterk moet worden teruggebracht. Nu bezit Endemol ongeveer een kwart van de aandelen in het mediabedrijf.

Bij Endemol vraagt men zich nu af of het nog wel zin heeft om deel te blijven nemen in de Holland Media Groep als het aandelenbelang moet worden teruggebracht “naar symbolische proporties” en als Brussel weigert om Endemol een plaats in de raad van bestuur van HMG toe te staan. “Endemol vraagt zich nu af of het niet verstandig is om dan maar helemaal uit de groep te stappen.” Dat zou de producent in haar ogen weer een belangrijk voordeel opleveren die ze met het ontstaan van HMG was kwijtgeraakt: onafhankelijkheid. Losmaking van HMG betekent dat er makkelijker met andere TV-stations kan worden gepraat over de levering van programma's.

Een bijkomend voordeel noemt de Endemol-woordvoerder het feit dat er bij afscheid van HMG geld vrij komt om verdere buitenlandse expansie te financieren. Als Endemol niet in Nederland mag deelnemen in een televisiezender, dan moet dat maar in het buitenland. Daarover is vorig jaar al eens - zonder resultaat - gepraat in Hongarije en Polen. “Zo iets dient zich wel weer aan”.

Bij de Holland Media Groep zelf is men een stuk terughoudender. Maar ook daar lijkt al langzamerhand geestelijk afscheid genomen te worden van Endemol. Een woordvoerder zegt een scherp onderscheid te willen maken tussen business met Endemol en zeggenschap van Endemol. “Wij zullen veel business bij Endemol blijven doen”.

    • Jaco Alberts