Spanning is te snijden op de werkvloer bij Gelderse Papier

APELDOORN, 19 JAN. Op de werkvloer was de spanning de laatste weken om te snijden. In het wat smoezelige onderkomen van Papierfabriek Van Houtum & Palm aan de Europalaan in Apeldoorn deden heel wat scenarios en geruchten de ronde: er zouden veel ontslagen vallen, de fabriek zou sluiten, de boel zou verkocht worden.

Dàt het slecht ging was het personeel al langer bekend. Op de mededelingborden werden immers de kwartaalcijfers met begeleidende memo's geprikt, en die prikkelden niet om weer handenwrijvend aan het werk te gaan. Het woord reorganisatie klonk vaker dan de woorden winst en bedrijfsresultaat. Gisteren meldde de directie zich bij het personeel: als gevolg van de slechte resultaten zullen er bij Van Houtum & Palm 130 van de 310 banen verdwijnen, zo klonk het.

Daarmee is de fabriek de zwaarstgetroffen vestiging van de Gelderse Papiergroep. In totaal worden er bij de Gelderse onderneming 230 van de 1.280 banen geschrapt, waarvan 200 gedwongen ontslagen. De Gelderse Papiergroep, beursgenoteerd en sinds 1990 voor veertig procent in handen van KPN BT, leed vorig jaar een verlies van 30 miljoen gulden, tegen een winst van 18 miljoen gulden in 1994. In het negatieve resultaat over 95 is ook een bedrag van 17 miljoen gulden opgenomen voor de reorganisatie.

Volledige sluiting van Van Houtum & Palm is niet meer dan een studeerkameroptie geweest, zo zegt bestuursvoorzitter H. Wouters van de Gelderse Papiergroep. “We zijn er in de officiële besprekingen steeds van uitgegaan dat de vestiging open moest blijven. Maar het was ons al enige maanden bekend dat er iets moest gebeuren. De vestiging rendeerde overduidelijk als slechtste van de gehele onderneming. De reorganisatie van Van Houtum & Palm voorziet in een capaciteitsreductie van 40.000 naar 30.000 ton papier op jaar en in een nieuwe structuur: de vijfploegendienst wordt vervangen door een drieploegendienst.

Volgens Wouters zijn de problemen voor een belangrijk deel ontstaan in het topjaar 94. In dat jaar kende de onderneming een groei van 12 procent, voornamelijk omdat klanten als gevolg van een te verwachten stijging van de grondstoffenprijs, massaal gingen hamsteren. “Toen de prijzen stegen, spraken ze hun voorraden aan en bestelden nauwelijks meer, aldus Wouters. Een andere oorzaak was de uitgeholde marge: door een hoge grondstoffenprijs en door een sterke gulden, viel er voor het bedrijf steeds minder te verdienen.

Er moest dus iets gebeuren, meende de directie, de kosten moesten omlaag. In de verschillende gremia kwam men steeds weer tot de conclusie dat alleen een sanering redding kon bieden. “Het is altijd treurig dat zoiets moet gebeuren, maar het kon niet anders. Daar moet je gewoon eerlijk in zijn , zegt secretaris G. Hartemink van de ondernemingsraad. Ze is te spreken over de manier waarop de directie de zaak heeft aangepakt: “Ze zijn altijd open geweest, hebben ons altijd op de hoogte gehouden. Achteraf beschouwen we de besprekingen als voldoende. De ondernemingsraad heeft een adviesbureau gevraagd Van Houtum & Palm te analyseren. “En ook zij komen tot de conclusie dat er geen andere opties zijn, aldus Hartemink.

De directie heeft in overleg met de ondernemingsraad en de vakbonden een sociaal plan opgesteld. “Een sober plan, noemt Wouters het. De Gelderse Papiergroep heeft sterk ingezet op herplaatsing. “Het bureau dat we daarvoor in de arm hebben genomen, is zeer optimistisch. Ze gaan er van uit dat tachtig tot negentig procent van alle vertrekkende medewerkers elders een baan vinden.

Wouters ziet niets in het idee van de regionale vakbonden een arbeidspool op te zetten met de andere papierbedrijven in de provincie, waarmee de vraag van de bedrijven naar tijdelijke arbeidskrachten opgevangen zou kunnen worden. In die pool zouden mensen geplaatst kunnen worden die bij de Gelderse Papiergroep en andere papierbedrijven ontslagen worden. “De papier- en kartonsector heeft al tijden te maken met een daling van het aantal arbeidsplaatsen. Ook op tijdelijke basis zijn er geen 200 tot 300 oproepkrachten nodig. Zon arbeidspool heeft dus geen enkele zin, aldus Wouters. Voor het komende jaar verwacht de Gelderse Papiergroep een positief bedrijfsresultaat.

    • André Ritsema