Hoop en wanhoop in de dans

Gezelschap: De Rotterdamse Dansgroep met de première van: 1. MARes. Choreografie, toneelbeeld: Ana Buitrago; muziekcollage: Arpád Széll. 2. Unburden Unbound. Choreografie, toneelbeeld: Suzy Blok; muziek: o.a. Paganini, Gang of Four. Tevens: Still Life III van Ton Simons. Gezien: 18/1 Schouwburg Rotterdam. Aldaar: t/m 20/1. Tournee t/m maart.

De Spaanse Ana Buitrago maakte in 1993 als gastchoreografe bij De Rotterdamse Dansgroep een dansstuk voor de workshop. Crumbs of Sand trok destijds vooral de aandacht door de acteerprestatie van Käthy Gosschalk, de artistiek leidster van het gezelschap. Nu heeft Buitrago er een nieuw werk afgeleverd. In MARes zoekt zij weer naar de synthese tussen theatraliteit en pure dans. Op het ogenblik kan er nauwelijks meer een choreografie tot stand komen als er niet eerst met de dansers is geïmproviseerd.

Voor MARes lijkt het alsof die improvisaties uitgingen van het zogenaamde eilandspel: wij zijn aangespoeld op een onbewoond eiland en er moet een maatschappij worden opgebouwd. Dat betekent een machtsstrijd met winnaars en slachtoffers. Het ligt nogal voor de hand, want ondanks al dat geïmproviseer zie je maar weinig origineels.

Het eiland is in dit geval de dansvloer, afgebakend met een brede rand zeegroene flessen. Op de achtergrond hangen twee grove netten als het 'staand want' van een schip. Het touwwerk wordt door de triomfator moeiteloos beklommen, terwijl de verliezer er als verdoofd bij hangt. Vijf dansers beelden hoop en wanhoop uit en vooral veel eenzaamheid. Noodsignalen worden op papiertjes in flessen verzonden, terwijl de gesproken teksten klinken als overbelaste marconizenders. Storend, evenals de bij elkaar geharkte muziekcollage van Arpád Széll.

Buitrago is een leerling geweest van Pauline de Groot. Dat vindt je terug in haar weinig vitale dansidioom met zijn gelijkmatige en weinig opwindende bewegingen. (Behalve een mal dansje dat liggend op de grond wordt uitgevoerd.) Ook zijn er sporen te vinden van de contact-improvisatie. MARes mist het transparante en het ondoorgrondelijke, de luwte en de storm, en heeft zeker niet het onvoorspelbare karakter van de zee.

Suzy Blok maakt vooral in het buitenland furore met haar luchthartig werk en acrobatische bewegingstaal. In Unburden Unbound worden de kunstjes uitgevoerd op stoelen en tafels met wielen. Dat rijdend materieel zorgt voor de spanning die in de dans ontbreekt. Dat dansen bestaat uit onbegrijpelijke gebaren, gesjor en getrek met behulp van kledingstukken en veelal hardhandig en agressief gedrag. Een uitputtingsslag waarbij de dynamiek de leegte moet verhullen. Maar het publiek gaat plat voor een gimmick. En dat is opgelegd pandoer met de rol die de danser Adam Fejes is toebedacht.

Naast de twee nieuwe werken staat er ook nog de solo StillLife III van huischoreograaf Ton Simons op het programma. Oorspronkelijk gemaakt voor de fenomenale danseres Brenda Daniëls en bij De Rotterdamse Dansgroep uitgevoerd door Caroline Harder die vorig jaar werd onderscheiden met de Zilveren Theaterdansprijs van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD). Harder beschikt niet over de prachtige lijnen en de indrukwekkende beheersing van Daniëls. Zij is geen sfinx zoals haar Amerikaanse collega, maar geeft in haar eveneens uitstekende interpretatie ruimte aan de emotie. Alleen is het jammer dat de belichting niet werd aangepast aan Harders lichaamsbouw. Het spel van licht en schaduw benadrukt nu te veel de zwakke plekken.

    • Caroline Willems