Fokker geen bodemloze put

ROTTERDAM, 19 JAN. Bodemloze put of succesvolle overbrugging? De kop boven een grafiekje over overheidssteun aan Fokker in een speciale editie van Fokkers personeelsblad sprak vorig jaar boekdelen. Steun is steeds controversiëler. Fokker haalt bij het terugbetalen van technische ontwikkelingskredieten het dubbele van andere bedrijven, zo becijferde TNO vorig jaar. Fokker scoort 80 procent, terwijl “de markt” niet verder komt dan 35 à 40 procent.

Het technisch ontwikkelingskrediet, waarvan de terugbetaling gekoppeld is aan de verkopen van Fokker-vliegtuigen, is niet het hele verhaal van de financiële relatie tussen de overheid en Fokker. Op de Fokker-balans staat nog een bedrag van bijna een miljard dat niet is terugbetaald. In 1988 stak de overheid 212 miljoen gulden in nieuwe aandelen Fokker. Daarvan heeft de overheid inmiddels 156 miljoen gulden teruggekregen door de verkoop van het grootste deel van haar aandelen aan Daimler-Benz in 1992.

Samen bezitten de staat en Daimler tevens een pakket converteerbare obligaties die omgezet kunnen worden in aandelen Fokker. Verder werkte de overheid in 1994 mee aan een fiscale constructie, waarbij de coöperatieve Rabobank een “schoenendoos” met patenten van Fokker kocht. Fokker ontving meer dan 400 miljoen gulden contant, de Rabobank kreeg een lucratieve belastingaftrek doordat de bank de patenten in hoog tempo mag afschrijven. Deze afschrijvingen mogen ten laste van de winst worden gebracht.

De 2,5 miljard gulden die Daimler-Benz nu als bijdrage van de overheid aan Fokkers redding eist, bestaat uit 1,5 miljard contant en 1 miljard afschrijving van de nog niet terugbetaalde ontwikkelingskredieten.