Cijferaar en liberaal bepalen lot Fokker; Jürgen Schrempp

Afgelopen voorjaar dacht Jürgen Schrempp dat hij zich als aanstaande topman van Daimler-Benz, Duitslands industrieconcern nummer één, niet meer zo intensief en rechtstreeks met de Nederlandse vliegtuigbouwer Fokker zou bemoeien. Het zou nu meer een zaak worden voor zijn opvolger Manfred Bischoff bij Daimlers aerospace-divisie DASA in München.

Schrempp heeft zich ietwat verkeken. Vandaag had hij in Den Haag een gesprek over de reddingsoperatie voor het wankelende Fokker met minister Hans Wijers van economische zaken en premier Wim Kok.

Voor het voortbestaan van de Nederlandse vliegtuigbouwer is dit gesprek waarschijnlijk beslissend, voor Schrempp persoonlijk is het een testcase. Durft hij zijn poot stijf te houden en de Nederlandse overheid te overvragen bij deelname aan Fokkers redding, dan is het vrijwel zeker over en uit met het ruim 76-jarige Nederlandse vliegtuigbedrijf. Zo'n tactiek heeft echter ook grote gevolgen voor DASA en Daimler-Benz zelf. De hele toekomst van Daimlers activiteiten op het gebied van regionale vliegtuigen, waarover Schrempp en zijn voorganger Edzard Reuter hoog opgaven, valt dan in duigen. Neemt Schrempp het op voor zijn “love baby” Fokker en doet hij concessies, dan ondermijnt dat zijn gezag als onderhandelaar en als hoogste baas van Daimler.

Aandeelhouders en commissarissen oefenen grote druk op Schrempp uit om het industrieconglomeraat te verlossen van structureel verliesgevende dochters en onderdelen waarvoor geen uitzicht op snel winstherstel bestaat. Daimlers imago als degelijk, daadkrachtig en financieel sterk concern staat op het spel.

Het nemen van harde beslissingen is Schrempp (51) wel toevertrouwd. Hij wordt omschreven als een Macher, en een cijferaar. Iemand die aanzienlijk minder filosofisch en maatschappelijk bewogen is ingesteld dan zijn voorganger Reuter die hij in mei vorig jaar opvolgde. “Een keikarde maar uiterst correcte onderhandelaar”, zo omschreven Haagse kringen hem na de slopende en soms nachtelijke gesprekken over de verkoop van Fokker in 1992/93.

In een aantal opzichten doet Schrempp denken aan Frans Swarttouw in zijn turbulente dagen bij Fokker. Even welbespraakt, even flamboyant, een internationale entrepeneur en een man van de wereld. De kettingroker Schrempp was afkomstig van de vrachtwagendivisie van Mercedes-Benz waarvoor hij geruime tijd in de Verenigde Staten en Zuid-Afrika werkte. Via een tussenstop bij Mercedes betrad hij daarna, in 1989, de voor hem relatief onbekende wereld van de lucht- en ruimtevaart bij DASA, Dit lucht- en ruimtevaartconcern zadelde Daimler, in tegenstelling tot het florerende Mercedes, met miljardenverliezen op, niet in de laatste plaats door de aankoop van Fokker, waarin Schrempp zelf de hoofdrol speelde.