Tsjakkaa!-gevoel (2)

In NRC Handelsblad van 4 januari doet prof. Drenth een poging aan te tonen dat NLP geen wetenschap is. Die moeite had hij zich kunnen besparen.

NLP is een psychologische methodologie en een houding die een spoor van technieken achter zich laat. NLP is ontstaan vanuit een traditie van toegepaste psychologie. Door het modelleren van een aantal succesvolle psychotherapeuten is men tot een methodologie gekomen. Op basis daarvan is een aantal basis-axioma's geformuleerd die open op tafel worden gelegd. Axioma's die overigens door prof. Drenth in zijn artikel, zij het met de diskwalificatie 'triviaal', onderschreven worden. Is prof. Drenth zich er wel van bewust dat veel psychologische interventies erop gericht zijn om mensen dit type 'alledaagse wijsheden' in hun eigen leven toe te laten passen?

Ik betwijfel overigens sterk of Drenth en Levelt ( in Intermediair) daadwerkelijk de moeite hebben genomen om in de acedemische literatuur naar bewijsvoering te zoeken. Een voorbeeld: een van de basis-axioma's van NLP is dat verstand en lichaam een cybernetisch systeem vormen. Lichamelijke reacties weerspiegelen gevoelens. Het spiegelen van gedrag van een ander leidt sneller tot contact. Hatfiels en Cacioppo komen op basis van wetenschappelijk onderzoek tot de 'emotionele besmettelijkheidshypothese'. Mensen hebben een natuurlijke neiging elkaar te imiteren, door elkaars lichaamshoudingen, stemgeluid en gezichtsuitdrukkingen over te nemen. Verder verwijs ik naar het artikel 'Eye movements as an indicator of sensory component in thought' van Buvkner en Meara.

Ik zelf leg mij toe op de toepassing van NLP in organisaties. In het artikel van Drenth wordt mijn uitspraak 'de academische wetenschap loopt achter bij de praktijk' uit een interview in Intermediar geciteerd als voorbeeld van het feit dat NLP zou koketteren met de wetenschap. De opmerking is juist bedoeld als een uitnodiging aan de wetenschappelijke psychologie om bij voorbeeld een een vergelijkend onderzoek te doen naar de toepassingen van NLP in bedrijfsopleidingen. Daarbij gaat het er dan niet om om NLP met andere wetenschappen te vergelijken, NLP is geen wetenschap. Waar we wat aan hebben is een vergelijking met andere in de praktijk gebruikte psychologische methodologieën zoals Psychosynthese, Rationeel emotieve therapie (RET), Gestalt, Transactionele analyse (TA) etc. Ik vind dat prof Drenth op basis van soms inderdaad overdreven marketing uitingen van NLP instituten het kind nu wel erg snel met het badwater weggooit. In zijn kennelijke frustratie over NLP is het perceptievermogen van Drenth blijkbaar gekrompen: hij stelt dat er geen wetenschappelijk aandoende 'masters degree' in NLP wordt verleend. Nee dus. Slechts enkele vergevordere trainers certificeren deelnemers die succesvol een test hebben afgelegd als 'Practitioner'. Het woord practitioner betekent volgens de Oxford Dictionary 'person practising a profession'. Geen wetenschapper dus.

Daarnaast lijkt het wel of Drenth en Levelt zich verzetten tegen het feit dat er in de praktijk geld wordt verdiend met alledaagse toepassingen van psychologische inzichten. Daarbij zijn de prijzen van het aanbod marktconform. En op de markt wordt, als er kwaliteit wordt geboden, meer betaald dan in de wetenschap. Daar kan ik als praktijkman (wellicht helaas voor Drenth en Levelt) ook niks aan doen.