Op plezierjacht

Argus: de stem van sprakeloze wilde dieren. Kwartaaltijdschrift van de Stichting Kritisch Faunabeheer, Amsteldijk-Noord 135, 1183 TJ Amstelveen. Jaarabonnement ƒ 30,-. Over te maken op Postbankrek. 3522188 te 's-Graveland.

De drijfjachten in de Kroondomeinen stonden deze week ineens volop in de schijnwerpers. Het idee dat nu ook kroonprins Willem-Alexander aan zulke jachtpartijen deelneemt, roept in brede kringen afgrijzen op. De sussende geluiden van de Rijksvoorlichtingsdienst, die onderstreept dat de prins maar hoogst zelden uit jagen gaat, maakten de zaak er niet beter op. Want juist ongeoefende zondagsjagers met weinig ervaring zullen dieren vaak niet goed raken, maar alleen aanschieten. Het slachtoffer strompelt daarna gewond voort en kan een langzame, ellendige dood tegemoet zien.

Bekend is dat een derde van de in ons land verblijvende ganzen rondvliegt met hagelkorrels in het lijf. Onder het motto “Hoogheid, verlaag u niet langer” riep de Stichting Kritisch Faunabeheer het publiek dit weekeinde in grote krantenadvertenties op om tegen de konininklijke slachtpartijen te protesteren door een fax naar Paleis Noordeinde te sturen. “De zware verantwoordelijkheid die U draagt als onze toekomstige Koning is niet te verenigen met het zaaien van dood en verderf onder weerloze dieren”, zo betoogt Kritisch Faunabeheer. “Respect voor de natuur gaat niet samen met het opdrijven van grootwild in omrasterde gebieden. Uw taak laat zich veel beter combineren met het beschermen van dieren als zwaksten in onze samenleving dan met het opjagen en doden ervan.” Op Paleis Noordeinde ging al snel de stekker uit het stopcontact, want de animo om actie te voeren was blijkbaar groot.

Kritisch Faunabeer vormt een bevlogen en bij tijden ook bloeddorstig clubje, dat zich al jaren inzet voor een moreel en wetenschappelijk verantwoord faunabeheer. In het huisblad Argus, dat viermaal per jaar verschijnt, worden wantoestanden uit het dagelijks leven aan de kaak gesteld. Vergiftigde roofvogels. Doodgeknuppelde jonge vosjes. Jagers die en passant nog even wat katten en honden uit de weg knallen bij het beheren van hun jachtterrein. Anno 1996 kan dat alles in ons land blijkbaar nog steeds gebeuren, getuige de foto's in Argus.

In negen gevallen van roofvogelvervolging wisten vogelbeschermers de afgelopen anderhalf jaar dankzij de goede samenwerking met AID-ers en politiemensen de daders op heterdaad te betrappen, of in elk geval voldoende bewijsmateriaal te verzamelen om proces-verbaal op te maken. In acht van de negen gevallen bleken jagers de boosdoeners te zijn. De Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging (KNJV) heeft er nog niet één geroyeerd.

In dit nummer van Argus krijgt ook Natuurmonumenten er flink van langs. Deze organisatie is volgens de kritische faunabeheerders door de jaren heen verworden van een natuurbeschermingsorganisatie naar een fund-raising club. Geld binnen halen zou belangrijker zijn geworden dan het beschermen van alles wat de natuur bedreigt. Om sexy soorten als ijsvogel, lepelaar en kluut te beschermen en daarover gunstige cijfers in het jaarverslag te kunnen presenteren moeten minder aaibare vogels als meeuwen of kraaien dan maar een veer laten. Alsof een natuurterrein een biologisch-dynamische kwekerij van kluten en visdiefjes is! Om meer kluten te fokken worden hele meeuwenkolonies om zeep geholpen door het waterpeil in terreinen van Natuurmonumenten kunstmatig op te zetten. Maar als meeuwen niet eens meer in natuurgebieden mogen broeden, waar dan wel? Je kunt het met deze stellingname eens zijn of niet, maar het is in elk geval een mooie gedachte dat er nog mensen zijn die van meeuwen houden en daarvoor goede argumenten gebruiken bovendien. Schrijnend is ook het verhaal in Argus over de jaarvergadering van de Vereniging tot Behoud van het Veluws Edelhert. Daar zou valkenier Adriaan Mollen, tevens oud-directeur van Vogelbescherming Nederland, over zijn liefhebberij met valken en haviken komen vertellen. Op het laatste moment liet hij zich vervangen door een collega. Twee medewerkers brachten een volwassen havik aan een ketting in de zaal. Volgens de verslaggever van Argus schreeuwde het dier zo erbarmelijk, dat het al gauw weer moest worden weggebracht, met de opmerking 'Zo, daar hebben we geen last meer van.' Zo'n getrainde havik slijt zijn hele leven in een kist of doos, als een soort kistkalf. Een- of tweemaal per maand mag het beest even met een belletje aan zijn broek uit jagen om de prooi bij zijn baas te brengen. De daarop volgende beschrijving van de hartverscheurende gevechten tussen de roofvogel en eksters of kraaien, maar ook hazen, konijnen, vossen en katten roept associaties op met Romeinse leeuwenkuilen en Spaanse stierengevechten.

Argus verbaast zich er oprecht over dat iemand er zo evident genoegen aan beleeft om dieren tegen elkaar op te zetten en gevechten uit te lokken, bijvoorbeeld door eerst een fret of jachthond vooruit te sturen, die de slachtoffers uit hun holen jaagt. Kritisch Faunabeheer noemt het onbegrijpelijk dat de wetgever zulke primitieve, door de mens uitgelokte dierengevechten, die niet onderdoen voor honden- of hanengevechten, nog steeds toelaat. Bovendien lokt de situatie uit tot het leeghalen van jonge haviksnesten om nieuwe vogels op te leiden, en houdt men hiermee op oneigenlijke gronden de jacht op kraai-achtigen in stand.

De valkeniers - er zijn momenteel 122 vergunninghouders in ons land - vormen een krachtige lobby tegen het verbieden van de kraaienjacht. Feit is wel dat de valkeniers open en eerlijk toegeven alleen te jagen voor het plezier en voor de sport. “Geen gesmoes en gedraai, zoals men bij andere jagers vaak hoort als zij hun hobby willen rechtvaardigen”, schrijft Argus.

In het blad wordt een televisieuitzending beschreven die gewijd was aan de psyche van de Nederlandse jager. De populaire psycholoog en oud-Volkskrant-columnist Piet Vroon kwam hier als deskundige tekst en uitleg geven. “Ik heb zelf twintig jaar lang gejaagd en ik weet wat het is. Pure moordlust, pure moordlust en niets anders.”

    • Marion de Boo