Offervariant Topolov brengt toeschouwers in vervoering

WIJK AAN ZEE, 18 JAN. De remiseworm zit nog steeds in de stukken bij het Hoogovens schaaktoernooi. Ook in de vierde ronde vielen er weer twee partijen te betreuren die na weinig meer dan tien zetten inzakten. Aleksei Drejev gebruikte het voordeel van de voorzet om een berg beton voor de deur van Viswanathan Anand te storten. Na twaalfeneenhalve zet verliet het laatste zuchtje leven de stelling en vroeg de Rus met een gerust hart of hij remise mocht hebben.

Peter Leko had niet veel langer nodig om een keihard staaltje resultaatschaak te bekronen met de gewenste remise. Als verzachtende omstandigheid kon Leko in ieder geval nog het excuus aanvoeren dat hij met zwart speelde en dat het niet voor iedereen is weggelegd om een openingsexpert als Jeroen Piket zo snel al zijn troeven uit handen te slaan. Van de andere kant kan ook hij niet verwachten dat een partijtje van twaalfeneenhalve zet de toeschouwers in vervoering brengt.

Het niemendalletje tegen Drejev gaf Anand de gelegenheid om zwaar verbaasd stil te staan bij het spektakelstuk van de dag. Veselin Topalov schotelde Ivan Sokolov een omstreden offervariant voor die in de toernooipraktijk al heel wat klappen had gehad. Anand begreep er niets van. “Ik heb er eens een dag of vijf op zitten analyseren, maar het is niks. In alle vertakkingen heeft wit minimaal een duidelijk positioneel voordeel.”

Sokolov was niet minder verbaasd en nam ruimschoots de tijd om de juiste inzichten tot zich door te laten dringen. Achteraf verklaarde hij dat hij voortdurend had zitten wachten op een daverend nieuwtje van Topalov. De tijdsinvestering loonde, want de eerste die tot een duidelijke verbetering van de bestaande kennis kwam was Sokolov. Het vervolg was ronduit indrukwekkend. Terwijl de kenners zich nog afvroegen of het witte voordeel toereikend was voor de winst, balde Sokolov zijn schaakkracht samen en blies het partijtje in een totaal van 29 zetten uit.

De tweede winstpartij van de dag kwam op naam van Robert Hübner, die in een lastig middenspel een klein voordeeltje aan de praat kreeg tegen Jan Timman. Beide spelers waren het er over eens dat de stelling ondanks de lichte witte druk lange tijd in evenwicht was gebleven. Maar net zozeer deelden ze de mening dat het dubbele toreneindspel waar ze uiteindelijk in terecht kwamen objectief verloren was voor Timman. Hübner vond zelfs dat hij de resterende technische klus vakkundig had geklaard. Uit de mond van de doorgaans ultra-kritische Duitse grootmeester klonk die nuchtere uitspraak als een galmende vreugdekreet.

Tevredenheid was er ook bij Loek van Wely. De Brabander mocht na drie nederlagen met zwart tegen Boris Gelfand proberen zijn evenwicht te hervinden. Een weinig aantrekkelijke opdracht die hij met vaste hand uitvoerde. De remise had een weldadig effect op Van Wely. In de nabespreking kwam de kleur weer terug op zijn gezicht en binnen de kortste keren had hij weer praatjes.

Wit: Ivan Sokolov; zwart: Veselin Topalov 1.d2-d4 Pg8-f6 2.c2-c4 e7-e6 3.Pb1-c3 c7-c5 4.d4-d5 e6xd5 5.c4xd5 d7-d6 6.e2-e4 g7-g6 7.f2-f4 Lf8-g7 8.Lf1-b5+ Pb8-d7?! Kiest voor een afwikkeling die geen al te goede roep heeft. Het alternatief is 8...Pfd7. 9.e4-e5 d6xe5 10.f4xe5 Pf6-h5 11.e5-e6 Dd8-h4+ 12.g2-g3 Ph5xg3 13.h2xg3 Dh4xh1 14.Lc1-e3 Lg7xc3+ 15.b2xc3 a7-a6 16.e6xd7+ Lc8xd7 17.Lb5xd7+ Ke8xd7 18.Dd1-b3! Deze nieuwe zet lijkt nog beter dan 18.Dg4+ f5 19.Df3 Dxf3 20.Pxf3 en wit heeft een veilig plusje. Sokolov vond dat met de dames op het bord alleen wit aanvalskansen had. 18...b7-b5 19.O-O-O Th8-e8 20.Le3xc5 Ta8-c8 21.Lc5-d4 Dh1-g2? Dit vond Topalov de beslissende fout, maar Sokolov meende dat wit ook na 21...Tc4 22.Pe2! Dg2 23.Pf4 Dxg3 24.Pd3 met zijn geactiveerde paard zou moeten winnen. 22.Db3-a3! Deze zet had Topalov overzien. 22...Dg2xg3 Het binnenvallen van de dame is niet te voorkomen. Bijv.: 22...Ta8 23.Dc5 Tec8 24.Db6 en de dreiging Db7+ beslist. 23.Da3xa6 Tc8xc3+ 24.Kc1-b2! Tc3-c8 25.Da6xb5+

25...Kd7-d6 Er was geen keus. 25...Ke7 26.d6+! Dxd6 27.Te1+ Kf8 28.Txe8+ en 29.Lxc5 beslist. 26.Kb2-a1! Dg3-a3 27.Ld4-b2! Da3-c5 28.Db5-a6+! Kd6-d7 29.Da6-a4+ Zwart geeft het op.

    • Dirk Jan ten Geuzendam