Ex-hoofdredacteur Pravda Communist als voorzitter van Doema gekozen

MOSKOU, 18 JAN. Het Russische parlement heeft gisteren na twee dagen van debat en stemmingen een communist als voorzitter gekozen. De keuze ging in tegen de wil van de andere drie grote fracties en getuigde van het vermogen van de communistische partij om in het nieuwe parlement besluiten door te drukken.

De nieuwe parlementsvoorzitter, Gennadi Seleznjov (48), wordt beschouwd als een gematigde communist. Hij was onder andere hoofdredacteur van de Komsomolskaja Pravda en de Pravda. Toen die laatste krant na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en het tijdelijke verbod op de communistische partij in de problemen raakte, was het Seleznjov die een Griekse zakenman ertoe bracht in de Pravda te investeren. Hij beloofde gisteren zich als voorzitter “boven partijbelangen te stellen en niet de ene fractie te bevoordelen boven de andere”.

Het parlement is deze week voor het eerst bijeen in de samenstelling van na de verkiezingen van 17 december. De vier grootste fracties zijn die van de communistische partij met 157 zetels, de regeringsgezinde partij Ons Huis is Rusland met 55 zetels, de liberaal-democratische LDPR van de populist Zjirinovski met 51 zetels en de liberale oppositiepartij Jabloko van de econoom Javlinski met 45 zetels. De Agrarische Partij (20 zetels) en de groep van voormalig Sovjet-premier Ryzjkov (wordt nog geformeerd) worden als bondgenoten van de communisten beschouwd. Voor een besluit zijn de helft plus één van de 450 afgevaardigden nodig.

De volksvertegenwoordigers zijn deze eerste week vooral bezig met het verdelen van de voorzitterschappen van commissies en van het parlement zelf. De positie van parlementsvoorzitter is onder de vorige voorzitter, Ivan Rybkin, uitgegroeid tot een invloedrijke. Rybkin kreeg bijvoorbeeld zitting in de Veiligheidsraad, een schemerig maar belangrijk adviesorgaan van president Jeltsin.

Seleznjov kreeg gisteren 231 stemmen. Rybkin, kandidaat gesteld door Ons Huis is Rusland waarvan hij overigens geen lid is, ontving 150 stemmen. Vladimir Loekin, een van de leiders van Jabloko, kreeg 50 stemmen. Vladimir Zjirinovski had zich aanvankelijk ook kandidaat gesteld (“dan zult u niet slapen of in de wandelgangen lanterfanten”) maar besloot zich uiteindelijk terug te trekken om zich naar eigen zeggen volledig aan de presidentsverkiezingen van 16 juni te kunnen wijden.

Seleznjov haalde pas bij de derde stemming een voldoende meerderheid. Voor hem stemden alleen de communisten en hun bondgenoten. Rybkin kreeg de stemmen van Ons Huis is Rusland, een aantal onafhankelijke afgevaardigden en van Zjirinovski, die de communisten ervan beschuldigde een dictatuur te vestigen: “Wij wonnen in 1993 25 procent van de stemmen en lieten iemand anders voorzitter worden. De communisten haalden slechts 22 procent en kijk hoe ze zich gedragen!”

Opmerkelijk was dat Zjirinovski in het journaal van het eerste televisienet, dat stevig in handen is van de overheid, zeer ruim de tijd kreeg om zijn opvattingen duidelijk te maken. De leider van de communisten, Zjoeganov, kwam daarentegen nauwelijks aan het woord. In Moskou wordt er al langer vanuit gegaan dat president Jeltsin, als hij aan de presidentsverkiezingen meedoet, in een beslissende ronde het liefst de onberekenbare populist als tegenstander zou hebben. De communisten sloegen terug met een schriftelijke verklaring waarin zij Zjirinovski beschuldigden van “colloboratie met het heersende regime”.

    • Hans Nijenhuis