Consumentenbond: makelaars maken prijsafspraken

ROTTERDAM, 18 JAN. Leden van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) maken nog steeds verboden prijsafspraken. Dit concludeert de Consumentenbond uit eigen onderzoek onder ruim honderd Nederlandse makelaars. Naar aanleiding van het onderzoek heeft de bond een klacht ingediend bij het ministerie van economische zaken.

De NVM is begin 1994 onder druk van het ministerie afgestapt van bindende afspraken over tarieven. Dergelijke afspraken zijn op grond van de Wet Economische Mededinging verboden. Sindsdien verstrekt de NVM aan haar leden adviestarieven. Volgens de Consumentenbond blijkt echter dat over deze adviestarieven in de praktijk niet wordt onderhandeld.

In het onderzoek van de bond bood slechts 6 procent van de ruim honderd benaderde makelaars uit eigen beweging een lager tarief aan. Twintig procent van de makelaars wilde over een lager tarief onderhandelen maar stelde daaraan voorwaarden. Zo zou bijvoorbeeld in ruil voor een lager tarief ook de hypotheek bij de desbetreffende makelaar moeten worden afgesloten.

De NVM heeft geïrriteerd gereageerd op het rapport. Volgens een woordvoerder zijn het rapport en de conclusies onzorgvuldig. De NVM wijst er verder op dat de Vereniging Eigen Huis (VEH) in 1994 al een klacht had ingediend bij het ministerie die vergelijkbaar is met de huidige klacht van de Consumentenbond.

Volgens een woordvoerder van het ministerie is de Economische Controle Dienst (ECD) naar aanleiding van de klacht van de VEH destijds “stevig in deze zaak gedoken”. Tegen makelaars in Arnhem heeft de ECD proces-verbaal opgemaakt, maar Justitie heeft wegens gebrek aan bewijs afgezien van strafvervolging. “Wij zullen de ECD alleen met een nieuw onderzoek belasten als de Consumentenbond met nieuw bewijsmateriaal komt”, zegt een woordvoerder van het ministerie.

De woordvoerder is desondanks content met het onderzoek van de bond: “Het is tot de consument nog onvoldoende doorgedrongen dat met makelaars over tarieven vrij onderhandeld kan worden.”

Behalve een onderzoek naar mogelijk illegale tariefafspraken vraagt de Consumentenbond het ministerie te onderzoeken of de NVM-leden misbruik maken van hun economische machtspositie. Die machtspositie is volgens de bond mede gebaseerd op een computersysteem waarin alle huizen zijn opgenomen die via NVM-makelaars te koop staan. Tot dit systeem hebben volgens het ministerie van economische zaken buitenstaanders geen vrije toegang. “Over het systeem en sommige gedragsregels zijn wij met de NVM in gesprek, omdat daarin zeker elementen zitten waarbij je vanuit mededingingsoptiek vraagtekens kunt zetten”, aldus de woordvoerder.

De Consumentenbond heeft berekend dat de klant gemiddeld 2.000 gulden te veel betaalt voor bemiddeling bij aankoop van een huis van 275.000 gulden. De bond vindt dat het mogelijk moet zijn het adviestarief van gemiddeld 1,85 procent omlaag te brengen tot 1 à 1,5 procent van de koopsom of - liever nog - dat verrichte werkzaamheden van de makelaar in de tarieven tot uitdrukking komen.