Wie verdient grootste verwijt: Mitterrand of zijn lijfarts?

PARIJS, 17 JAN. Wie heeft het meest verwijtbaar zijn woord gebroken? François Mitterrand of zijn lijfarts? Dat is de inzet van een polemiek die is uitgebroken tussen medici, juristen, politici en nabestaanden nadat de lijfarts van wijlen president Mitterrand zijn medisch geheim heeft verbroken. Niemand bestrijdt overigens zijn verhaal dat het Franse staatshoofd in 1981 al wist dat hij bot- en prostaatkanker had.

Zes maanden in zijn eerste ambtstermijn was de levensverwachting van de Franse president volgens de behandelende artsen nog drie maanden à drie jaar. Dat werd tot absoluut staatsgeheim verklaard, ook al had François Mitterrand totale openheid aan het Franse volk beloofd. Dat was een reactie op het obstinate stilzwijgen van president Georges Pompidou, twee jaar voor het einde van zijn ambtstermijn in 1974 overleden.

Mitterrand zou later tegen zijn lijfarts, dokter Claude Gubler, hebben gezegd: “Die halfjaarlijkse medische bulletins zijn een ramp, ik had het nooit moeten toezeggen, maar we zitten er aan vast, dus laten we er het beste van maken”.

Dat betekende: van alles vertellen, behalve de essentie. Gubler: “Vanaf die dag in november 1981 zat ik opgesloten in een leugen die vijftien jaar heeft geduurd”. Morgen verschijnt zijn boek Le Grand Secret (uitgeverij Plon) waar het allemaal in staat.

Vooral de vraag of Mitterrand vanaf 1994 nog in staat was zijn ambt uit te oefenen houdt de gemoederen bezig. Socialisten verklaren van wel. Ook de conservatieve oud-premier Balladur verzekert dat de staat niet in gevaar is geweest. Hij was als secretaris-generaal van het Elysée verantwoordelijk voor de stilte rond Pompidou's einde.

Veel commentatoren aarzelen tussen afwijzing van de volksverlakkerij en bewondering voor de wilskracht waarmee Mitterrand het hoogste ambt is blijven vervullen. Toegeven dat hij ziek was, had abdicatie betekend, zeker gezien de aanhoudende roddels van rechts over zijn gezondheidstoestand. De nabestaanden van oud-president Mitterrand hebben twee strafklachten ingediend, één tegen dokter Gubler, die tot in 1994 lijfarts was van de president. De tweede klacht is gericht tegen Paris Match en de onbekende fotograaf die het weekblad foto's bezorgde van François Mitterrand op zijn sterfbed, afgedrukt in het nummer van deze week.

Volgens het blad zijn de foto's gemaakt door een bezoeker 'die zijn eigen herinneringen wilde ondersteunen en later besloot deze unieke beelden met het hele Franse volk te delen'.

    • Marc Chavannes