Ogata ontvouwt plan voor terugkeer vluchtelingen

GENÈVE, 17 JAN. De Hoge Commissaris voor Vluchtelingen van de VN, Sadako Ogata, heeft de Westeuropese landen gisteren opgeroepen voorlopig geen Bosnische vluchtelingen terug te sturen. Ze ontvouwde gisteren in Genève plannen van de VN-hulporganisatie voor de gefaseerde terugkeer van de ruim twee miljoen vluchtelingen.

Op een eendaagse conferentie in Genève over het vluchtelingenprobleem, waaraan vertegenwoordigers van zestig regeringen en organisaties deelnamen, onderstreepte Ogata de problemen die haar organisatie, de UNHCR, ondervindt bij het organiseren van de terugkeer van vluchtelingen. “Het klinkt ironisch, maar ons werk zal op veel manieren in vredestijd moeilijker zijn dan in oorlogstijd”, toen de UNHCR zich beperkte tot het leveren van humanitaire hulp. Ogata zei dat in principe alle vluchtelingen moeten terugkeren naar hun oorspronkelijke woonplaats. Maar ze gaf toe dat dit in talrijke gevallen niet mogelijk zal zijn. “Gezien de trauma's uit het verleden en de angst voor de toekomst zullen veel vluchtelingen liever naar het gebied van hun eigen etnische meerderheid gaan, althans voorlopig”, zei ze. Dat betekent dat zij in die gebieden een nieuw onderdak moeten krijgen en een nieuw bestaan moeten opbouwen.

Ogata voorziet een terugkeer van de vluchtelingen in drie fasen. De eerste fase betreft de terugkeer van de één miljoen vluchtelingen die zich in Bosnië zelf bevinden. De tweede voorziet in die van de 670.000 Bosnische vluchtelingen in de ex-Joegoslavische republieken Kroatië, Macedonië, Slovenië, Servië en Montenegro. Pas in de derde fase komen de 700.000 Bosniërs in West-Europa aan de beurt om naar Bosnië terug te keren. De helft van die 700.000 mensen woont nu in Duitsland.

Volgens Ogata is het van groot belang dat de Europese landen die Bosnische vluchtelingen huisvesten hen nog niet onder druk zetten om terug te keren voordat de derde fase is aangebroken. “Laten we er zeker van zijn dat de vredesbelofte die in Parijs is ondertekend op de grond werkelijkheid wordt voordat we een stap nemen die het leven beïnvloedt van honderdduizenden mensen die in het verleden al enorm hebben geleden”, zo zei ze. Volgens Ogata moeten de Europese landen 'hun' vluchtelingen wel helpen als ze Bosnië willen bezoeken en hun eventuele terugkeer gaan voorbereiden.

In de Servische wijken van Sarajevo hebben Franse militairen van de internationale vredesmacht IFOR gisteren vier cruciale installaties bezet om te voorkomen dat de Bosnische Serviërs deze installaties saboteren tegen de tijd dat het gezag in de wijken moet worden overgedragen aan de Bosnische regering. Ze bezetten een gasreguleringsstation in Butila, een waterpompstation in Bacevo en twee elektriciteitsinstallaties in Rejlevo en Blazuj. In februari moeten de vijf Servische wijken van Sarajevo aan de centrale regering worden overgedragen. De Bosnische Serviërs in de vijf wijken verzetten zich daar nog steeds fel tegen. (Reuter, AP)