Kok kwaad over kritiek op bezoek Orient House

JERUZALEM, 17 JAN. Premier Wim Kok heeft gisteravond op het punt gestaan woedend weg te lopen van een gesprek met Ehud Olmert, de burgemeester van Jeruzalem, toen deze zich beklaagde over het bezoek van minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) aan het Palestijnse hoofdkwartier Orient House in Oost-Jeruzalem.

Volgens een woordvoerder van de gemeente Jeruzalem zei Olmert dat het bezoek aan Orient House “de Israelische regering en de burgers van Israel beledigt. Zo'n belediging hadden we niet van een vriendschappelijk land als Nederland verwacht”. Kok zei vervolgens dat het geen zin had het onderhoud voort te zetten als Olmert nergens anders over wilde praten. “Olmert ging door en Kok bleef”, aldus de woordvoerder.

De Israelische krant Maariv citeert vandaag een van de hoofden van de Nederlandse delegatie, die beweert dat de leden van de delegatie spijt hebben van het besluit van minister Van Mierlo. “Het bezoek roept te veel weerstand en woede in Israel op. Dat is jammer”, aldus het citaat in Maariv. De Israelische minister van buitenlandse zaken Ehud Barak zei gisteren tegen dezelfde krant dat “wij protesteren (tegen het bezoek van Van Mierlo). Het bezoek is een schending van het akkoord tussen ons en de Palestijnen en in de toekomst zullen we stappen moeten overwegen met betrekking tot dergelijke bezoeken. Ik weet niet wat de Europeanen ermee willen bereiken, maar het is mij duidelijk dat ze het omgekeerde bereiken”. Ook minister Moshe Shahal van binnenlandse veiligheid heeft vanmorgen het bezoek van minister van Mierlo aan Orient House “een ernstige zaak” genoemd.

Tijdens een eerder onderhoud tussen Kok en Peres bleef Orient House onbesproken, zo meldde Kok gisteravond tijdens een diner met de pers in het Koning David-hotel in Jeruzalem. In zijn tafelrede bij dit diner ging Kok vooral in op het belang van uitbreiding van de bilaterale betrekkingen tussen Israel en Nederland van het politieke naar het economische niveau, en op de kansen van het Nederlandse bedrijfsleven in de snel expanderende Israelische economie.

Kok sprak van “speciale betrekkingen tussen Nederland en Israel”, terwijl premier Peres de banden met Nederland definieerde als “een langdurige liefdesaffaire”. Nederlandse zakenlieden hopen dat deze warme politieke atmosfeer kan worden omgezet in orders voor het Nederlandse bedrijfsleven bij verschillende grote projecten - metro in Tel Aviv, gas, spoorwegen, transport - die in Israel op stapel staan.

Volgens premier Kok kan de voorgenomen bouw van een kunstmatig eiland voor de kust van Tel Aviv zowel in Israel als in Nederland werkgelegenheid scheppen. Premier Peres wil volgens Kok zo snel mogelijk met de uitvoering van landaanwinningsprojecten beginnen omdat Israel nu al een van de dichtstbevolkte landen ter wereld is. De universiteit van Delft is betrokken bij voorbereidende plannen.

In het algemeen legde premier Kok er de nadruk op dat economische ontwikkeling van het Midden-Oosten een belangrijk onderdeel is van het Israelisch-Arabische vredesproces. “Vrede, democratie en ontwikkeling gaan hand in hand”, zei hij. Vanaf het begin van zijn bezoek aan Israel heeft premier Kok duidelijk gemaakt dat Nederland bereid is aan de economische onderbouwing van de vrede mee te werken. Dat is ook een Nederlandse overweging bij het geven van economische steun aan de Palestijnen. Premier Kok zal vanavond laat in een konvooi naar Gaza gaan om, als eerste buitenlandse premier, als gast van Yasser Arafat de nacht in Gaza door te brengen.

Met betrekking tot eventuele deelname van Nederlandse militairen aan een vredesmacht op de Golan-hoogvlakte zei premier Kok in het gesprek met de Nederlandse pers dat het vanzelfsprekend is dat Nederland, als die kwestie in internationaal verband ter sprake komt, “niet de andere kant op zal kijken. Nederland mag geen afhoudende houding innemen”. De zaak moet volgens Kok natuurlijk wel eerst in politiek opzicht in Nederland worden geklaard.

    • Salomon Bouman