Dialoog met burgemeesters; Organisatie van de politie weer op de helling

DEN HAAG, 17 JAN. Minister Dijkstal (binnenlandse zaken) overweegt serieus de regionale politiekorpsen te vervangen door provinciale. Het kabinet moet nog dit jaar een standpunt innemen over wijziging van de Politiewet, vindt Dijkstal.

Hij zei dit gisteravond tijdens de behandeling van de begroting van zijn departement in de Eerste Kamer, waarin veel kritiek werd geuit op het functioneren van de politie.

De VVD-minister heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij niet uit de voeten kan met de huidige structuur. Als Kamerlid stemde hij in het verleden tegen de nieuwe Politiewet, die leidde tot de vorming van 25 regiokorpsen. Dijkstal zei tot nu toe steeds dat hij geen concrete voorstellen wilde doen omdat het politiepersoneel nog bezig is te bekomen van de laatste reorganisatie, die officieel in 1994 werd afgerond. Onder meer door de afwikkeling van de geruchtmakende IRT-affaire heeft de politie de laatste jaren voortdurend onder vuur gelegen. Volgende maand volgen de conclusies van de enquêtecommissie-Van Traa over de opsporingsmethoden.

Dijkstal wil komend voorjaar met de vijfentwintig korpsbeheerders (burgemeesters) gaan praten om een inventarisatie te maken van de problemen bij de politie. Daarbij gaat het onder meer over het financiële en personele beheer, de gezagsuitoefening en de democratische controle op de politie. Nog voor de zomer zal de minister de Tweede Kamer over deze knelpunten inlichten.

Aanvankelijk wilde het kabinet pas volgend jaar met de evaluatie van de Politiewet beginnen. Nu moet die evaluatie volgens Dijkstal dit jaar zijn afgerond. In 1997 zou de Politiewet gewijzigd moeten worden als het parlement daar voorstander van is. Dijkstal zei “niet verbaasd” te zullen zijn als de politie in de toekomst per provincie wordt georganiseerd.

Critici van de huidige structuur wijzen op een verwarrende verdeling van gezag en beheer over de politie, die verdeeld zijn over het openbaar ministerie en de burgemeesters. Bovendien wordt gewezen op een 'democratisch gat': de gemeenteraden kunnen geen rechtstreekse controle uitoefenen op de politie. Bij provinciale politiekorpsen zou die controle in handen komen van de provinciebesturen. De reorganisatie van de politie hangt nauw samen met de discussie over nieuwe provincies en stadsprovincies. Volgende week bespreekt de Tweede Kamer de kabinetsplannen voor de stadsprovincie Rotterdam.

Minister Dijkstal zei gisteravond verder dat de hoofdcommissarissen van de politie in de nabije toekomst niet langer dan vijf jaar op dezelfde post mogen blijven zitten. Dijkstal wil de korpschefs vaker laten rouleren, maar ontkent dat dat iets te maken heeft met de IRT-affaire. Hierin speelden de korpschefs Nordholt (Amsterdam), Straver (Haarlem) en Wiarda (Utrecht) een hoofdrol. Zij zitten allen langer dan vijf jaar bij hun korps. Dijkstal zei dat zijn voornemen past in de plannen die hij heeft met de topambtenaren bij de ministeries. Ook die moeten van het kabinet vaker van functie verwisselen om ambtelijke stammenstrijd tussen departementen te voorkomen.