VS verscherpen controle aan grens Mexico

MEXICO-STAD, 16 JAN. Met de inzet van geavanceerde elektronica, extra agenten en vooral manschappen van de Nationale Garde en het leger is de Amerikaanse regering vandaag begonnen met wat aan de andere kant prompt de 'militarisering' van de Amerikaans-Mexicaanse grens werd genoemd. De verscherpte maatregelen, die gelden voor het grensgebied in de staten Californië en Arizona, vormen onderdeel van een nieuwe poging van de Amerikanen om de niet-aflatende stroom illegale migranten en de drugshandel van zuid naar noord in te dammen.

In Mexico en de andere Middenamerikaanse landen - alle in ruime mate 'leveranciers' van verpauperde burgers die hun heil in de VS zoeken - hebben de nieuwe Amerikaanse maatregelen tot geërgerde reacties geleid. De Amerikaanse minister van justitie, Janet Reno, en het hoofd van de immigratie- en naturalisatiedienst, Doris Meissner, hadden vorige week vrijdag hun jongste tactiek in de strijd tegen het ongewenste grensverkeer nog niet aangekondigd of er was al een protest-communiqué van het Mexicaanse ministerie van buitenlandse zaken verschenen. Mexicaanse belangengroeperingen in de VS haakten snel in met termen als 'lage-intensiteitsoorlogsvoering' en de Mexicaanse pers mat alles breed uit onder vette koppen als 'Bemiddeling VN aan grens gevraagd'.

Het afgelopen jaar heeft de Amerikaanse grenswacht, de Border Patrol, verscheidene operaties uitgevoerd onder stoere namen als 'Schildwacht' en 'Bewaker', maar het waren vooral seizoensinvloeden die het aantal illegalen deden verminderen. Nu de in Mexico altijd gezellige dagen van kerst, Oud en Nieuw en de Maagd van Guadalupe achter te rug zijn, wordt het weer eens tijd om aan de slag te gaan - in Amerika. De Border Patrol kan zich dus opmaken voor een nieuwe stormloop van Mexicanen op de grens. De voortdurende recessie in Mexico heeft daarbij een versterkend effect.

De vrijdag door Reno en Meissner aangekondigde maatregelen vormen een nadere invulling van het, onder druk van de publieke opinie in de grensstaten, al enige tijd strenger wordende Amerikaanse beleid ten aanzien van de illegale migratie uit Mexico en Midden-Amerika. Minister Reno sprak van een “agressief, slim en effectief plan”.

Vanaf vandaag zullen de Amerikanen driehonderd extra migratiefunctionarissen langs de grens inzetten, alsmede nieuwe nachtzichtapparatuur, elektronische sensors en vliegtuigen. De reguliere grenspatrouilles zullen worden ondersteund door een onbekend aantal leden van de Nationale Garde en van de plaatselijke politiekorpsen. In het algemeen is het leger paraat om, indien nodig, assistentie te verlenen. De Amerikanen verwerpen dan ook de term 'militarisering' en spreken van “verhoogde waakzaamheid”. De maatregelen gelden voorshands alleen de 770 kilometer lange grens tussen Mexico en de staten Californië en Arizona, waar tweederde van de illegale overschrijdingen plaatsheeft.

Onder Mexicanen leeft het gevoel, dat de naderende verkiezingen in de Verenigde Staten de belangrijkste reden zijn voor de maatregelen. Vooral in de zuidelijke staten is de illegale migratie een belangrijk verkiezingsthema. Zo spraken de stemgerechtigde inwoners van California zich bij meerderheid uit vóór de initiatiefwet 187, die de rechten van illegale migraten in deze staat zou moeten beperken. Een federale rechter verklaarde de initiatiefwet onlangs ongrondwettig. Maar het oordeel van de rechter heeft geen afbreuk mogen doen aan het gevoel van vele grensbewoners dat letterlijk paal en perk moet worden gesteld aan de illegale migratie.

De Amerikaanse autoriteiten maken zich bovendien in toenemende mate zorgen over de groeiende criminaliteit in het grensgebied. Vanuit steden als San Diego in Californië en het nabijgelegen Mexicaanse Tijuana, maar ook elders, opereren Mexicaanse pandillas (bendes) vrijwel ongehinderd aan beide zijden van de grens. De meest voorkomende misdrijven zijn het beroven, verkrachten en vermoorden van illegale migranten. De bendes houden zich verder bezig met drugssmokkel en recentelijk ook met het overvallen van goederentreinen die aan de Amerikaanse kant van de grens rijden.

De Amerikanen verwijten de Mexicanen te weinig controle uit te oefenen aan hun kant van de grens. De Mexicaanse autoriteiten zijn zich daarvan bewust en erkennen, na het obligate protest, dan ook dat het de Amerikanen vrij staat hun grens te bewaken zoals hen dat goeddunkt. Maar behalve dat het voor de Mexicanen volstrekt onmogelijk is om effectieve controle aan hun kant uit te oefenen, vervult de grens voor Mexico een nuttige functie als veiligheidsklep in barre economische tijden en als pressiemiddel in de onderhandelingen met Washington.

Tot nu toe hebben maatregelen van de Amerikanen om hun grens minder poreus te maken slechts tijdelijk soelaas geboden. Doorgaans hadden de inventieve migranten en de bendes binnen korte tijd al nieuwe gaten in de spreekwoordelijke muur tussen noord en zuid ontdekt.

    • Reinoud Roscam Abbing