Paus roept op tot stopzetting van alle kernproeven

ROME, 16 JAN. In zijn nieuwjaarstoespraak tot diplomaten die zijn geaccrediteerd bij de Heilige Stoel heeft paus Johannes Paulus II opgeroepen tot stopzetting van alle kernproeven. Dat gebeurde kort voordat de Franse president, Jacques Chirac, een bezoek aan het Vaticaan zal brengen. De paus herhaalde verder zijn pleidooi voor een 'open' Jeruzalem.

“Stopzetting van de proeven en van de verbetering van kernwapens, ontwapening en non-proliferatie zijn onderling nauw verbonden en moeten zo snel mogelijk gerealiseerd worden, onder effectieve internationale controle,” zei de paus in zijn toespraak

De paus noemde Frankrijk en China, de twee landen die doorgaan met kernproeven, niet met name. Voor komende zaterdag staat een audiëntie bij de paus van Chirac op het programma. Chirac heeft eerder bezoeken aan landen die kritiek hadden op de Franse kernproeven, afgelast.

De paus verwelkomde de vertegenwoordiger van de Palestijnen onder de 160 aanwezige ambassadeurs en ging uitgebreid in op de positie van Jeruzalem, een twistpunt in de vredesplannen voor het Midden-Oosten. Vrede zal “een hersenschim” blijven zolang er geen “billijke en toereikende” oplossing is gevonden, zei de paus.

“De religieuze en universele dimensie van de Heilige Stad vereist een belofte van de hele internationale gemeenschap om te garanderen dat de stad zijn uniekheid en zijn levende karakter behoudt,” zei de paus. Hoewel de Heilige Stoel en het Vaticaan in 1994 volledige diplomatieke betrekkingen hebben aangeknoopt, blijft de status van Jeruzalem een twistpunt. De paus verwerpt Israels aanspraak op Jerusalem als zijn “eeuwige hoofdstad” na de annexatie van de Arabische sector in 1980. In Jeruzalem moeten joden, christenen en moslims ongestoord hun “religieuze, educatieve en sociale activiteiten” kunnen uitoefenen, zei de paus.

In eerdere toespraken tot het corps diplomatique heeft de paus zich meestal beperkt tot algemene opmerkingen over bijvoorbeeld de gevaren van het nationalisme. Nu maakte hij een tour d'horizon waarin hij specifieke “lichtpunten en schaduwzijden” aanstipte. Tot de negatieve ontwikkelingen rekende hij de schendingen van de mensenrechten in China en het ontbreken van godsdienstvrijheid in veel islamitische landen. Hij waarschuwde ook dat Afrika “een continent in de marge” dreigt te blijven. Hij zei dat de geloofwaardigheid van veel Afrikaanse leiders wordt ondermijnd doordat ze geen democratische dialoog toelaten, mensenrechten schenden en niet optreden tegen corruptie en de verspilling van ontwikkelingsgelden. Als positieve ontwikkelingen noemde de paus de vredesplannen voor het Midden-Oosten en voor Bosnië.

    • Marc Leijendekker