Jeugd in Voorburg

Mijn jeugd bracht ik grotendeels in Voorburg door, waar mijn tot ernst en plichtsbetrachting geneigde vader jarenlang vergeefs de dichter De Genestet reciteerde, die een in mijn ogen afschuwelijk vers had geproduceerd dat sprak van “een vriend met koel, gebiedend oog” wiens naam De Plicht heette en die het beste met mij voor meende te hebben. Mijn vader had dat zeker ook, maar een lichtzinnige neiging in mijn karakter dreef mij naar films van het lichtere genre - en naar de voetbal. Dat laatste was in Voorburg allesbehalve verwonderlijk, want er waren diverse clubs waaronder enkele van allure. TONEGIDO bijvoorbeeld en Wilhelmus. Ik speelde daarin dan wel niet, want mijn ouders zagen toentertijd het voetballen op zondag als een bezigheid welke op de dag des Heren beter achterwege kon blijven. Vergeefs bestookte ik hen met verhalen over een protestantse predikant in Den Haag (dominee Kees Laarman, die, toen hij in Velp 'stond', u weet: predikanten staan, militairen liggen en een magistraat zit) zich regelmatig per auto bij de kerk waar hij zojuist gepreekt had liet afhalen en zich in vliegende haast in de auto van zijn toga ontdeed om zijn hockeykleding aan te trekken, want de sport wachtte. Mijn ouders maakten na zulk een verhaal een korte, maar moeilijke periode door. Zij wilden een dominee van hun eigen kerk niet openlijk afvallen, maar evenmin die snotneus van een zoon gelijk geven.

Ik voetbalde dus op zaterdag bij DEVJO, een leuke club, die zich echter destijds slechts op een punt wezenlijk onderscheidde van niet-christelijke clubs. Men mocht daar niet via de vereniging in de voetbaltoto spelen. De voorzitter verdedigde dit afwijzende standpunt met de bijbel in de hand en wat we ook aanvoerden, we kregen het er niet door. Zondagsochtends in de kerk zag ik vaak Arie Koppe zitten. Hij was aanvoerder van het eerste elftal van TONEGIDO en volgens mijn beperkte visie een begenadigd rechtsachter. 's Morgens in de kerk, 's middags in het witte shirt en zwarte broek van de plaatselijke voetbalclub. Iets in mij vond de houding van Arie zeer gedurfd. Hij trotseerde toch maar onze 'overheden' in de kerk. Aan de andere kant was daar de Wilhelmus-speler Pino Thoms. Wilhelmus was de katholieke club in Voorburg, waar een geestelijk adviseur over de schouders van het bestuur meekeek naar de gang van zaken. Thoms was een begaafd voetballer, een tikje aan de wilde kant, want hij had een onstuimig karakter. Eens was hij er wegens natrappen uitgestuurd en ik volgde speler en kapelaan naar de kleedkamer, waar Pino behoorlijk op zijn donder kreeg. Ik hoorde het bevend aan, want al ging het dan om katholieken, ik voelde dat hier de geestelijke overheid een zondaar bestrafte. Toen de kapelaan mij ontdekte werden zijn trekken nog zorgelijker. Hij zond mij streng henen, maar kon overigens geen corrigerende actie ondernemen, aangezien ik niet onder zijn jurisdictie viel.

Jarenlang heb ik de illusie gekoesterd, dat mijn voetballen nauwelijks invloed heeft gehad op het gezinsleven in huize Kuiphof. Tot mijn dochter, die een akelig scherp geheugen voor allerlei zaken heeft, mij onlangs uit de droom hielp. “Als je verloren had, mocht die zaterdagavond de tv niet aan en werden we vroeger naar bed gestuurd dan anders. En je sigaar smaakte naar de nederlaag, zei je altijd.” Ben ik zo kinderachtig geweest? Ja, zeer waarschijnlijk wel. Ik herinner me, na een diepe duik in mijn hersenpan, dat ik een afspraak met een bevriend echtpaar had afgezegd, omdat ik met de mannelijke helft een open twist had gehad op het voetbalveld. De mooiste pass uit mijn dertigjarige carrière werd door hem niet benut, omdat hij even niet wist waar zijn vijfjarig zoontje zich bevond. “Waar is Wimmie?”, vroeg hij zich af en zette zijn voet op de bal. Ik dacht dat ik ter plaatse gek werd. De visite moest worden afgezegd, wat begrijpelijk hoongelach bij de respectievelijke echtgenoten veroorzaakte. Het is weer goed gekomen. Het is verbazingwekkend, maar schamen doe ik mij nog steeds niet. Op het moment dat je speelt, mag er niets anders bestaan.

    • Herman Kuiphof