Bitter aftreden van Papandreou

ATHENE, 16 JAN. Het moet een beladen, bijna Shakespeare-iaanse scène zijn geweest in de intensive-care-afdeling van de hartchirurgische kliniek Onassion: na 57 dagen verpleging tekende Andreas Papandreou een hem voorgelegde tekst waarin hij vraagt om het op gang brengen van een procedure ter verkiezing van een premier voor de periode waarin hij zelf niet in staat is dit ambt waar te nemen. De tekst was hem voorgelezen door zijn intiemste vriend, minister van staat Andonis Livànis, en hij zette zijn handtekening, of wat daarvan over is, in het bijzijn van zes kopstukken van de regerende Pasok, van zijn twee zoons, onder wie de minister van onderwijs Jorgos Papandreou, zijn echtgenote Dimitra, zijn lijfarts Dimitris Kremastinos en twee andere dokters onder wie veelbetekenend een psychiater, waarborg voor het feit dat de patiënt tijdens de ceremonie “bij zijn verstand” was.

Dezelfde Kremastinos had in een vraaggesprek met de Atheense krant Ta Nea een paar dagen eerder verkondigd dat verklaringen, in de intensive-care afgelegd, eigenlijk geen juridische waarde hebben en althans notarieel niet worden erkend. “De patiënt is dan te veel onder invloed van geneesmiddelen”. Deze arts is echter ook politicus en minister van gezondheid en op dit historische moment moet deze laatste functie weer eens de doorslag hebben gegeven.

Menigeen had voorspeld dat Papandreou onder geen beding zou aftreden, ook niet in de intensive-care. In de tekst die hij ondertekende komt het woord “aftreden” ook niet voor. Er is sprake van een “langdurige ziekteperiode” waarin de patiënt niet in staat is zijn ambt te vervullen zodat er “een premier” (ook het woord opvolging wordt vermeden) moet worden aangesteld. Papandreou blijft voorzitter van de partij en de nadrukkelijke vermelding van een later te houden partijcongres roept zelfs suggesties op dat slechts een tijdelijke toestand is geschapen en dat tezijnertijd een herstelde premier weer met zijn oude ambt zou kunnen worden bekleed.

Dit alles is theorie, maar het heeft gediend om de pil voor de doodzieke - wiens heldere momenten weer minder lijken te worden - te vergulden. Opvallend is dat de ontmoeting met de president van de republiek Stefanopoulos, waarom Papandreou nog vorige week had gevraagd, niet is doorgegaan. Waarnemend premier Tsochatzòpoulos heeft het staatshoofd gisteravond van de aftredingsbrief op de hoogte gesteld, doch de hele procedure blijkt een Pasok-onderonsje te blijven, dat uiterlijk zaterdag om elf uur moet worden afgesloten met de verkiezing door de parlementsfractie van de nieuwe premier.

Talloze speculaties gelden de rol die Dimitra bij het aftreden al of niet heeft gespeeld. Tot voor kort gold zij als degene die het trachtte tegen te houden, niet in de laatste plaats omdat bij het wegvallen van Andreas ook haar prominente rol verdwijnt. Deze indruk wordt versterkt door een vandaag gepubliceerd telefonisch vraaggesprek met een modern Atheens maandblad dat op 3 januari zou zijn gehouden en waarin zij te keer gaat tegen de “ondankbare” partijkopstukken die toen reeds op vervanging aandrongen, alsmede tegen de wrok van de ex-echtgenote, de Amerikaanse Margaret, en haar kinderen die een Papandreou-dynastie zouden proberen te scheppen.

De opvatting overheerst echter dat Dimitra in de laatste dagen wel degelijk heeft meegeholpen Andreas tot ondertekening te bewegen en de speculaties verplaatsen zich nu naar de vraag welke 'garanties' ze daarvoor in de plaats heeft gekregen, inclusief juridische onschendbaarheid inzake de beschuldigingen rondom de luxe villa die ze met Andreas heeft laten bouwen.