Spanning in Duitse coalitie loopt op

BONN, 15 JAN. De spanningen in de Duitse regeringscoalitie zijn afgelopen weekeinde opgelopen door een openlijke crisisdreiging aan het adres van de FDP van CSU-voorzitter en minister van financiën Theo Waigel. Ook geluiden uit de SPD dat enkele FDP-Bondsdagleden zouden overwegen naar de sociaaldemocraten over te stappen, hebben voor een verslechtering van de sfeer gezorgd - ondanks boze ontkenningen uit de FDP-top.

Steen des aanstoots is de zogenoemde Solidariteitsheffing, een opslag van 7,5 procent op de directe belastingen, voor de financiering van het opbouwwerk in Oost-Duitsland. Hoewel daarover in het regeerakkoord is bepaald dat steeds op jaarbasis zal worden bekeken of en wanneer die heffing kan worden beperkt of afgeschaft eist de FDP nu alvast een eerste beperking in de begroting voor 1997. Waigel heeft herhaaldelijk laten weten dat zoiets vóór 1998 niet of nauwelijks mogelijk zal zijn.

In een interview met het blad Bild am Sonntag kondigden de FDP-Bondsdagleden Wolfgang Weng, vice-fractievoorzitter, Max Stadler, regionaal FDP-voorzitter in Beieren, en Jürgen Koppelin (idem in Sleeswijk-Holstein), gisteren aan dat zij komend najaar tegen de begroting van 1997 zullen stemmen als de heffing daarin niet tenminste tot 5 procent is teruggebracht. De regeringscoalitie heeft in de Bondsdag een meerderheid van maar tien stemmen (341 tegen 331).

Waigel reageerde gisteravond dan ook woedend in een tv-interview. “Als de begroting-1997 geen meerderheid krijgt is de coalitie direct voorbij”, zei hij. Vorige week had kanselier Helmut Kohl in een interview met het massablad Bild gewaarschuwd dat de FDP in haar gevecht tegen de Solidariteitsheffing niet te ver moet gaan. “Ik ben ertegen dat enkelen in de coalitie doen alsof sommigen voor hogere belastingen zijn en anderen voor belastingverlaging”, zei hij.

De FDP is nerveus. Zij is de afgelopen drie jaar in elf regionale en in de Europese verkiezingen onder de kiesdrempel van 5 procent gebleven en kwam in de Bondsdagverkiezingen van oktober 1994 slechts dankzij de “tweede stemmen” van CDU-kiezers op 6,7 procent (47 zetels) uit. Op 24 maart wachten haar in de deelstaten Rijnland-Palts, Baden-Württemberg en Sleeswijk-Holstein regionale verkiezingen die voor haar overleving van groot belang zijn.

Tot verdere nervositeit droeg zaterdag ook een bericht bij in de Süddeutsche Zeitung, waarin SPD-voorzitter Rudolf Scharping bevestigde dat hij “contact” heeft gehad met FDP-Bondsdagleden over hun eventuele overstap naar de SPD. Volgens het blad zou het om vier FDP'ers gaan. De FDP-top ontkent furieus en spreekt van een “lastercampagne”.

    • J.M. Bik