Onbekende Zweed zet Eltingh in zijn hemd

MELBOURNE, 15 JAN. Dankzij een game met drie aces wist Jacco Eltingh op het nippertje te voorkomen dat hij de derde set verloor met 6-0. Toch was het lang geleden dat Eltingh een zo pijnlijke nederlaag leed als vandaag in de eerste ronde van de Australian Open. Vorig jaar had hij in Melbourne de kwartfinale bereikt en onderweg Thomas Muster verslagen, dit jaar waren zijn rapportcijfers ontluisterend: 6-4, 6-3 en 6-1 tegen Thomas Johansson.

“Ik was fit, ik was goed voorbereid, ik verheugde me op dit toernooi”, zei Eltingh na afloop. “Alle ingrediënten voor een mooi resultaat waren aanwezig. Alleen weigerde mijn tegenstander mee te werken. Die speelde vandaag gewoon ongelooflijk goed, net zo goed als Enqvist of Agassi.”

Hoewel hij in 1995 in de 'gewone' toernooien twaalf keer sneuvelde in de eerste ronde, had Eltingh vorig jaar naam gemaakt als grand-slamspeler. Op de belangrijke momenten leverde hij zijn beste prestaties. Hij was vier keer de beste Nederlander, reikte tot de laatste acht in Melbourne en op Wimbledon, plaatste zich voor de grand-slamcup en versloeg daar Michael Chang. De laatste keer dat hij in de eerste ronde van een grand-slamtoernooi was uitgeschakeld, is al weer anderhalf jaar geleden. Toen, in New York, was zijn tegenstander een twintigjarig supertalent uit Rusland: Jevgeni Kafelnikov. Dit keer stond hij tegenover een onbekende Zweed, 20 jaar oud, nummer 114 op de ranglijst.

Eltingh had Johansson nog nooit zien spelen, maar was van te voren ingelicht door Tom Kempers, een Nederlandse dubbelspecialist. Johansson haalde ooit als junior de finale van het officieuze WK tot zestien jaar, en liep daarna een jaar vertraging op wegens een operatie aan een elleboog. Hij hanteert de stijl van Mats Wilander en de huidige Zweedse nummer-één, Thomas Enqvist: agressief, vlak spel vanaf de baseline met een dubbelhandige backhand en een zwiepende forehand. Hij was vorig jaar, met succes in het Challenger-circuit, 350 plaatsen geklommen op de ranglijst.

Toch verliepen de eerste zes games zoals Eltingh waarschijnlijk verwachtte. Johansson was pas twee keer doorgedrongen tot het deelnemersveld van een grand-slamtoernooi en had beide keren verloren. Hij leek gisteren ook onder de indruk van de omstandigheden. De zon stond hoog aan de hemel, de temperatuur naderde de dertig graden, op de achtergrond schitterde de skyline van Melbourne's zakencentrum. Weliswaar hadden slechts vierhonderd van de 22.000 toeschouwers de weg gevonden naar baan 19, maar het was duidelijk dat er wat op het spel stond. Eltingh, met al twintig grand-slams achter de rug, straalde rust en onverzettelijkheid uit.

Na een kwartier, bij 2-1 voor Eltingh, sloeg Johansson een dubbele fout, omdat de bal bij zijn opgooi in de zon verdween. Hij werd kwaad op zichzelf en hamerde een forehand buiten de lijnen. Het was 0-40, drie breekpunten voor Eltingh. Hij kreeg de kans de wedstrijd voortijdig te beslissen, maar wist die niet te benutten. Drie games later, bij 3-3, begon Eltingh met drie aces op rij. Maar hij verloor de volgende vijf punten, de game en even later de eerste set. “Als ik die twee games win”, gaf Eltingh later aan, “win ik de set en is het een compleet andere wedstrijd.”

Na het eerste service-verlies veranderde er weinig aan het niveau van Eltinghs tennis. Hij was niet in topvorm, maar maakte evenmin onnozele of onhandige fouten. Wat wel veranderde was de stemming en instelling van Johansson. De jonge Zweed kreeg in de gaten dat hij breekpunten kon wegwerken, dat hij Eltinghs service kon breken, zelfs na een 40-0 achterstand. Even later stond Johansson een set voor, kort daarop een set en een break.

Vanaf dat eerste setverlies, ging de rest vanzelf. Alles wat de ontspannen en soepel spelende Johansson probeerde, lukte. De Zweed kreeg met vlijmscherpe returns eenvoudig vat op Eltinghs service. En iedere keer dat Eltingh naar het net kwam, werd hij genadeloos gepasseerd, net zo gemakkelijk met links als rechts.

De nederlaag is het begin van een zware tijd voor Eltingh. Elf maanden geleden, na zijn succes hier in Melbourne, stond hij negentiende op de wereldranglijst, zijn hoogste ranking ooit. Vandaag begon hij het toernooi als nummer 46. Daarmee was hij slechts de vijfde Nederlander. Sjeng Schalken was hem gisteren voorbij gesneld met zijn toernooizege in Jakarta. Door zijn verlies raakt Eltingh bovendien een vijfde van zijn puntentotaal kwijt en zal hij op de volgende ranglijst ongeveer als 65ste te vinden zijn.

“Het ergste vind ik dat ik nu vijf weken niet meer in het enkelspel uitkom”, zei Eltingh. “Ik weet natuurlijk niet zeker dat ik niet speel in de Davis-Cupwedstrijd tegen India, maar mijn volgende toernooi is pas op 19 februari in Memphis.” Een maand lang zal deze nederlaag door zijn hoofd blijven spoken. Pas over vijf weken kan hij beginnen aan het herstel van zijn zelfvertrouwen. Tot die tijd rest hem het dubbelspel.

    • Remmelt Otten