Mijnwerkersleider Scargill richt nieuwe Labourpartij op

LONDEN, 15 JAN. 'Koning Arthur' trekt opnieuw ten strijde. Op 57-jarige leeftijd keert de Britse mijnwerkersleider Arthur Scargill, beter bekend als 'koning Steenkool', zijn oude partij de rug toe om een nieuwe partij op te richten.

In een drie-sterren hotel in Londen bedankte hij zaterdag officieel als partijlid van Labour. Zijn nieuwe socialistische beweging, de Socialist Labour Party, ziet op de Dag van de Arbeid het ochtendrood.

In een tv-interview met de BBC zei Scargill gistermorgen dat Labour-leider Tony Blair het socialisme in de partij had vernietigd op een manier die zelfs de Conservatieve ex-premier Margaret Thatcher niet voor elkaar had gekregen. Hij verweet Labour dat ze “de duivel” van het kapitalisme en de vrije markt had omarmd. Na jaren van toenemend revisionisme heeft de partij vorig jaar definitief klasseverraad gepleegd, vindt Scargill, door artikel vier van het partijstatuut te vervangen, waarin werd gepleit voor nationalisering van de produktiemiddelen.

De nieuwe partij adopteert onmiddellijk dat oude, verweesde, socialistisch erfgoed. De Socialist Labour Party staat verder voor volledige werkgelegenheid, herstel van de vakbondsrechten en wederzijdse nucleaire ontwapening. De nieuwe partij zal volgens de mijnwerkersleider “zo rood zijn als rood maar kan zijn”.

Labour-leider Tony Blair maakte gisteren ogenblikkelijk duidelijk dat hij geen traan vergiet om het vertrek van Scargill. De oprichting van de nieuwe partij kwam hem wel goed uit, omdat ze hem de kans bood zich nog eens af te zetten tegen het achterhaalde collectivisme van het oude Labour. Het opstappen van Scargill legde hij uit als een bewijs dat Labour zich fundamenteel heeft hervormd en dat de partij klaar is om te regeren.

Vertegenwoordigers van de Labour-linkervleugel schreven de nieuwe partij bij voorbaat af als “doodgeboren kindje”. Ze wezen erop dat zich geen enkele vakbondsleider of Labour-parlementarier had bevonden onder de veertig sympathisanten die zaterdag Scargills zwanezang als Labourlid bijwoonden. Sommigen voelden zich verraden omdat “de strijd voor het socialisme binnen een Labourregering gevoerd dient te worden”. Anderen, zoals het parlementslid Kim Howells, noemden de nieuwe partij “een magneet voor mafkezen” en hekelden Scargills “grootheidswaan”.

Maar in een essay in het Britse dagblad The Guardian verweerde de vakbondsleider zich vanmorgen tegen die kritiek van geestverwanten. Hij trok een parallel met de oprichting van de Independent Labour Party 103 jaar geleden. Destijds bestond er binnen de vakbonden en de rest van de arbeidersbeweging ook grote weerstand tegen het initiatief omdat de Liberalen erdoor verzwakt zouden raken. Dat was de partij waaraan ze hun lot hadden verbonden. Scargill heeft zich tot doel gesteld om binnen anderhalf jaar vijfduizend partijleden te winnen. Hij wil met zijn nieuwe partij meedoen aan lokale, landelijke en Europese verkiezingen, mogelijk al aan de tussentijdse verkiezing voor een parlementszetel op 1 februari. Maar hoe hij aan de benodigde middelen denkt te komen - naar schatting 2,5 miljoen gulden - is nog onduidelijk.

Scargill is sinds 1981 voorzitter van de National Union of Mineworkers, die bij zijn aantreden nog 350.000 leden telde. Dat aantal is tot onder de 10.000 gedaald sinds de legendarische mijnstaking van 1984-'85 die meer dan een jaar heeft geduurd en in een historische nederlaag eindigde.