JORGE SAMPAIO; Vaderfiguur

LISSABON, 15 JAN. Portugal koos gisteren overtuigend voor Jorge Sampaio als de vijfde president van de republiek. De jurist Sampaio, met zijn grijsrode haar en enigszins verbaasde oogopslag een beminnelijke verschijning, geldt meer dan zijn voorganger Mario Soares als een diplomaat. “Ik zal de president voor de de kiezers die op mij hebben gestemd en de kiezers die niet op mij hebben gestemd”, zo verklaarde Sampaio in een eerste toespraak tegen een enthousiast publiek van aanhangers.

De nieuwe president die negen maart officieel het ambt zal gaan bekleden is minder bekend dan zijn rivaal Cavaco Silva. Jorge Sampaio (56) kent een lange loopbaan als zwaargewicht binnen Portugals socialistische partij, maar moest de brede bekendheid ontberen van de tien jaar lang premierschap van zijn tegenstander. De keuze voor Sampaio is voor velen dan ook vooral een keuze tegen de afstandelijke en vaak weinig sociaal meevoelende Cavaco Silva.

Sampaio bekleedde in twee periodes van in totaal zes jaar het burgemeesterschap van Lissabon. Daarnaast was hij voorzitter van de socialistische partij. Met de huidige socialistische premier Guterres raakte hij vorig jaar in een opvolgingsstrijd verwikkeld voor het lijsttrekkerschap van de socialisten voor de verkiezingen die afgelopen oktober werden gehouden. Daarbij werd besloten dat Sampaio als presidentskandidaat zou worden gelanceerd.

Anders dan Cavaco, wiens vader nog altijd een pompstation in de verarmde zuidelijk Algarve drijft, is Sampaio afkomstig uit een welvarende familie van intellectuelen. Hij studeerde ondermeer in de Verenigde Staten en Engeland en spreekt vloeiend Frans en Engels. In zijn campagne cultiveerde hij vooral het beeld als president vooral de vader des vaderlands te willen zijn. Daarbij hing Sampaio vooral op het imago van de nog altijd zeer populaire Mario Soares.

Sampaio mist evenwel de politieke straatvechtersaanpak die Soares bij tijd en wijlen hanteerde. De nieuwe president lijkt vooralsnog aanmerkelijk diplomatieker. Innemend, integer en met een droog gevoel voor humor wist Sampaio de kiezers voor zich te winnen. Sampaio wekte daarbij regelmatig de indruk van een acteur die tot zijn verrassing in een verkeerd, maar niet minder aangenaam scenario is gestapt. Hoewel het presidentschap vooral een ceremoniële inhoud kent zal zijn bemiddelende rol de komende vijf jaar niet onbelangrijk zijn. Niet alleen bestaat de mogelijkheid dat het socialische minderheidskabinet vroeger of later in de problemen komt. Ook zal Portugal veel bezuinigingen moeten doorvoeren om te kunnen voldoen aan de eisen voor de gemeenschappelijke munteenheid in Europa. Sampaio wees reeds in zijn campagne op de mogelijke sociale spanningen die in verband hiermee voorkomen moeten worden.

Jorge Sampaio presenteerde zich gisteren met zijn vrouw, zoon en dochter op het bordes van het hotel Altis in de binnenstad van Lissabon en legde daarbij de nadruk op zijn rol als de man van de dialoog, een bruggenbouwer.