Ajacieden gelaten na sensationeel verlies

TILBURG, 15 JAN. Aan de jonge Ajacieden was niet te zien dat ze voor het eerst sinds lange tijd een officiële wedstrijd hadden verloren. Patrick Kluivert en Edgar Davids maakten grapjes met een paar Brabantse tienermeisjes. Ze leken het verliezen verleerd, daar in de catacomben van het Tilburgse sportpark.

De eerste competitienederlaag sinds 8 mei 1994 was een feit, maar het Amsterdamse tweetal liep goedgemutst naar de spelersbus. Voor Kluivert, Reiziger en Bogarde was het de eerste keer dat zij in het shirt van Ajax 1 een eredivisieduel verloren. De nederlaag van vorige week in Tel Aviv tegen de Israëlische semiprofs van Maccabi wordt in Amsterdam niet echt serieus genomen.

Ook trainer Louis van Gaal verwerkte de 1-0 nederlaag tegen Willem II ogenschijnlijk nonchalant. Geen enkele keer sprong hij vanuit zijn stoel naar de zijlijn, geen enkele keer schold hij een speler de huid vol. Van Gaal sprak van een fantastische avond voor het publiek. Hij had waardering voor de vechtlust van zijn spelers, die zoveel kansen hadden gecreëerd en door domme pech waren verslagen.

Zijn humeur kreeg pas een knauw toen de dubbele wissel ter sprake kwam. Waarom had de coach de Nigeriaanse invallers Kanu en Finidi zo laat in het veld gebracht? Van Gaal reageerde op de hem bekende wijze. “Blijkbaar was het een goede wissel”, verwees hij naar de betere veldbezetting tijdens het laatste half uur.

De late invalbeurt van de Afrikaanse internationals had te maken met hun late aankomst op Schiphol. Kanu en Finidi waren aanvankelijk geselecteerd voor het toernooi om de Africa Cup, maar door de afzegging van Nigeria kon het duo gisteravond alsnog in de dug-out plaatsnemen. Ze zagen hoe Ajax de bal aanvankelijk in een veel te laag tempo rondspeelde. Pas toen de nood aan de man kwam, toen Nordin Wooter in het begin van de tweede helft een verdedigingsfout maakte en Henry van der Vegt via het been van Frank de Boer voor 1-0 zorgde, pas toen schrok Ajax wakker.

Het befaamde circulatievoetbal zag er in de eerste helft steriel uit. De mindere vorm die Ajax vlak voor de winterstop etaleerde, leek zich tegen Willem II voort te zetten. De geoliede machine liep minder soepel dan de thuisclub had gevreesd. Zonder vaste krachten als Roland Jansen, Earnest Stewart, Adrie Bogers en Marc van Hintum mocht Theo de Jong zijn aanvallende tactiek naast zich neerleggen. Een gedupeerde coach kan zich nu eenmaal een laffe speelwijze permitteren.

De blessuregolf bij Willem II bleek een geluk bij een ongeluk. Met tien spelers rond het eigen strafschopgebied waren de Tricolores waarschijnlijk gevaarlijker dan wanneer de ploeg met open vizier zou hebben gevoetbald. Vast aanspeelpunt bij de middenlijn was John Lammers, de draaikont die moeilijk van de bal is af te zetten. Hij was de spil van het Tilburgse countervoetbal, zonder zelf ook maar een keer gevaarlijk te worden.

De Jong wist hoe hij Ajax moest bestrijden. “Compact spelen. Op de counter loeren. Niet ongeduldig uit de linies lopen. De posities goed bezet houden. Balbezit in plaat van initiatief.” De winnende trainer kreeg het gelijk aan zijn zijde, maar hij was eerlijk genoeg om de sensationele overwinning te relativeren. “We hadden het engeltje mee. Blijkbaar hebben we dat afgedwongen, daar boven.”

Het geluk van Willem II bleek in de tweede helft, toen Ajax zeker zeven grote kansen onbenut liet. Voor het eerst sinds veertien maanden kwam de Amsterdamse doelpuntenmachine in eigen land niet tot scoren. De ongeslagen status kwam ook ten einde. Na 52 competitieduels verloor Ajax wederom bij Willem II, dat zich de laatste jaren heeft ontwikkeld tot een reuzendoder van formaat. Elke topclub vreest de uitwedstrijd in Tilburg, hoewel Danny Blind de nederlaag niet had verwacht. “Je weet dat je een keer zult verliezen, maar niet dat het hier gebeurt.”

Blind baalde vooral van de drie punten die Ajax had laten liggen. Op het veld was hij de enige Amsterdammer die zijn ongenoegen tot uiting bracht. Vooral de falende Jari Litmanen moest het ontgelden bij de aanvoerder. De Fin miste enkele opgelegde mogelijkheden en stond een paar keer hinderlijk in de weg als een medespeler uit zijn slof schoot. Maar Litmanen was niet de enige Ajacied die beneden zijn kunnen speelde. De debuterende linksbuiten Peter Hoekstra beperkte zich tot een paar aardige voorzetten. De jonge rechtsbuiten Wooter kon geen moment aantonen dat hij in verband wordt gebracht met een plaats in het Nederlands elftal.

Het vleugellamme spel van Ajax zal Van Gaal toch enige zorgen baren, hoewel de trainer er na afloop met geen woord over repte. “Iedereen probeert een vinger te steken achter het verlies, maar het verlies heeft alleen te maken met een gebrek aan geluk. Pas als je zes keer achter elkaar verliest, verdwijnt het vertrouwen bij de spelers.”

Of Ajax zich nu bevrijd voelde, wilde een vragensteller weten. “Wij ervaren geen druk. Wij leven van dag tot dag”, zei Van Gaal. Volgens Ronald de Boer krijgt zijn club vanaf volgende week een zwaardere last te dragen. “We kunnen niet te vaak meer verliezen”, refereerde hij aan de geslonken voorsprong op PSV. De naaste rivaal uit Eindhoven heeft vijf verliespunten meer dan Ajax.

Van Gaal denkt aan een incident en weigert te geloven in een neerwaartse spiraal. Daarvoor had hij te veel kansen geteld op zijn notitieblokje. Hij incasseerde de nederlaag opvallend grootmoedig en complimenteerde zijn collega De Jong, die voorlopig geen nieuw contract mag tekenen bij het bestuur van Willem II. “Nou mag je zeker wel blijven, Theo?”

    • Jaap Bloembergen