MKB in de clinch met nutsbedrijven

DELFT, 13 JAN. Minister Wijers (economische zaken) moet een einde maken aan de oneerlijke concurrentie die openbare nutsbedrijven de particuliere installatiebedrijven aandoen. Als de minister daarvoor zelf geen beperkende regels stelt, kan de Tweede Kamer nog deze maand het initiatief daartoe nemen.

Dat zegt drs. Thijs Udo, secretaris milieu- en energiezaken van MKB-Nederland, de organisatie voor het midden- en kleinbedrijf.

Regionale energie-distributiebedrijven (de vroegere GEB's) hebben de laatste jaren tientallen dochterbedrijven opgericht, die op commerciële basis installatiewerk in de bouw, onderhoud van gas- en elektriciteitsleidingen en inspectiewerk doen, dat tot voor kort door particuliere bedrijven werd verricht.

Deze 'nutsdochters' kunnen aantrekkelijker tarieven bieden dan de particuliere installatiebedrijven, omdat ze profiteren van de sterke financiële positie van hun moederbedrijven. Die houden vaak geld over uit winsten op de gas- en elektriciteitstarieven. Ook laten energie-distributie-bedrijven hun dochter-BV's profiteren van hun diensten, hun kennis van de markt die ze hebben uit hoofde van hun monopoliepositie, en van relatief goedkope huisvesting, voordelige leningen etc., aldus Udo.

“Die monopoliepositie wordt derhalve misbruikt. Echte concurrentie is prima, maar dit is oneerlijke concurrentie”, formuleert hij streng. Udo voert als bewijs een vonnis aan van de Zutphense rechtbank van vorig jaar mei, dat de Veluwse Nutsbedrijven verbood CV- en combiketels te verkopen, reparatie- en onderhoudswerk te verrichten en onderhoudscontracten te werven.

Over anderhalve week behandelt de Tweede Kamer het wetsvoorstel van minister Wijers voor een Energie-distributiewet.

Wijers heeft in een Nota van wijzigingen al voorschriften opgenomen om een zekere scheiding aan te brengen tussen de energie-distributiebedrijven en hun dochter-bv's die gespecialiseerd zijn in installatiewerk. Maar het MKB, dat de belangen van de aangesloten Unie van elektro-technische ondernemers behartigt, is daar lang niet tevreden over. “Vroeger zorgde het GEB alleen voor de leiding naar de fabriek of de woning, en de gas- en elektriciteitsmeter. De rest was voor een particuliere installateur. Nu snoepen de installateurs van de distributiebedrijven die orders weg, vaak tegen tarieven waar een particulier niet tegenop kan.”

Thijs Udo, die goed de weg weet in het Haagse politieke circuit, (hij is medewerker van de VVD-fractie in de Tweede Kamer geweest) heeft enkele regeringsfracties warm gemaakt voor een wijzigingsvoorstel (amendement) op de Energie-distributiewet. Daarin is precies vastgelegd welke voordelen en faciliteiten de voormalige GEB's niet mogen verlenen aan hun dochter-BV's. Ook pleit Udo voor het opnemen in de wet van een gemeenschappelijk actierecht voor de installatiebranche. Daarmee kunnen ondernemers via hun branche-organisatie snel hun recht halen. Voor een individueel installatiebedrijf dat door oneerlijke concurrentie wordt benadeeld, is de weg naar de rechter immers praktisch onbegaanbaar wegens de kosten, meent Udo.

MKB-Nederland dringt er ook bij minister Wijers op aan om haar leden een veel grotere rol toe te kennen in het energie-besparingsbeleid. Volgens de organisatie moet er een speciaal fonds met een onafhankelijk bestuur voor het midden- en kleinbedrijf komen, dat gevoed wordt met de 150 miljoen gulden per jaar die deze bedrijven opbrengen via de energieheffing voor kleinverbruikers. Daaruit kunnen ondernemers die hun energieverbruik weten te beperken, een bonus betaald krijgen. Ook zou de minister moeten zorgen voor een toeslag op de bestaande investeringsaftrek om energiebesparing in deze sector via rendabele projecten te stimuleren, zegt Udo.

In de Energienota die Wijers vorige maand presenteerde, is alleen een ruimere investeringsaftrek voorzien voor de bevordering van duurzame energie: zon, wind, water, biomassa. Dat helpt slechts een klein aantal gespecialiseerde ondernemingen, maar niet de grote groep MKB-leden die op kosten wordt gejaagd door de ecotax en de heffing die de distributiebedrijven al enkele jaren op de stroom- en gasnota's leggen: de zogenoemde MAP-heffing (Milieu-Actie Plan).

In Wijers' Energienota is het MKB achtergesteld, vindt Thijs Udo. De 'Energiediensten' die de minister wil oprichten om overal in het land bedrijven en mensen tot een zuiniger gebruik van gas en elektriciteit te bewegen, moeten door het kleinbedrijf worden uitgevoerd, zegt hij. “In geen geval moeten deze diensten leiden tot nóg een subsidie aan de energie-distributiebedrijven. Het is nu al vaak onduidelijk waarvoor de MAP-heffing wordt gebruikt.

In sommige gevallen wordt de heffing ook verkeerd aangewend en er is een aanzienlijk stuwmeer van niet-gebruikte opbrengsten. Het MKB levert een aanzienlijke bijdrage aan deze heffing (ongeveer 80 miljoen gulden per jaar). Als het niet lukt die gelden op een eerlijke manier naar de sector terug te sluizen, pleiten wij voor afschaffing van de MAP-heffing.''

    • Theo Westerwoudt